Νεότερη ελληνική ιστορία – Μεγάλες μορφές και μεγάλες στιγμές του ’21

Share Button

Το παρόν έργο είναι συλλογή μαθημάτων που παρέδωσε ο Σαράντος Ι. Καργάκος στο «Λαϊκό Πανεπιστήμιο» της «Εταιρείας Φίλων του Λαού».

Το «Τούρκοι και Τουρκοκρατία» και το «Μεγάλες Μορφές και Μεγάλες Στιγμές του ’21» που κρατάτε στα χέρια σας βγήκε τώρα σε δύο τόμους και μονοτονικό. Ο συγγραφέας δεν ήταν υπέρ του μονοτονικού. Έγινε όμως ένας συμβιβασμός τακτικής προκειμένου το «αθάνατο κρασί του ’21» να μεθύσει και τη νεολαία μας. Είμαστε όλη η οικογένεια ευτυχείς που ο ιστορικός εκδοτικός οίκος «Ψυχογιός» πήρε την πρωτοβουλία επανέκδοσης του βιβλίου αυτού το 2021 που εορτάζουμε τη διακοσιετηρίδα από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Με τις εκδόσεις «Ψυχογιός» ο Σ.Ι.Κ. είχε κυκλοφορήσει παλαιότερα, το 2016, το βιβλίο Ολυμπιάδα: ο βίος και η πολιτεία της μητέρας του Μ. Αλεξάνδρου. Η συνεργασία υπήρξε άψογη. Πέντε χρόνια μετά, η νέα συνεργασία με τις εκδόσεις «Ψυχογιός» ευελπιστούμε να φωτίσει με τον καλύτερο τρόπο γνωστές και άγνωστες πτυχές του μεγάλου αυτού γεγονότος της ιστορίας μας. Και ο καλύτερος τρόπος είναι η ακρίβεια. Ο Σαράντος Ι. Καργάκος δε γράφει ούτε υμνητική ούτε αποδομητική ιστορία. Προσπαθεί να γράψει ακριβή ιστορία.

Το 1821 δεν ήταν για τον Σαράντο Ι. Καργάκο μόνο ένα ιστορικό γεγονός. Ήταν μια ζώσα αλήθεια. Ζούσε την Επανάσταση, αφού σε κάθε μέρος απ’ όπου περνάγαμε είχε κάτι σχετικό με την Τουρκοκρατία και την Εθνεγερσία να μας πει. Κι όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε τόσες χώρες της Ευρώπης, της Ασίας, της Αφρικής, της Αυστραλίας και της Αμερικής που περιέτρεξε. Ζούσε στο πετσί του την κάθε μυστική συμφωνία, την κάθε συνωμοσία, άκουγε την κλαγγή των όπλων και μύριζε τον ιδρώτα και το αίμα των αγωνιστών. Μάρτυρες όχι μόνο εμείς, η οικογένειά του, που ακούγαμε στα ταξίδια αυτά τις ζωντανές αφηγήσεις του, αλλά και οι χιλιάδες μαθητές του που τον άκουσαν να διδάσκει με τρόπο απαράμιλλα γλαφυρό τα περιστατικά του Αγώνα. Εξομολογείται ο ίδιος σε ένα άρθρο του στην Εστία της 20/3/2015:

… Δίδασκα πρό πολλῶν ἐτῶν σέ γνωστά Ἐκπαιδευτήρια. Ἕνα πρωί ἀνέλυα σέ μιά τάξη Β΄ Λυκείου τόν πλάγιο λόγο (τ’ ἀγαπημένο μου μάθημα), ὅταν ἡ εὐγενική γραμματέας μοῦ ἀνακοίνωσε ὅτι πρέπει νά ὁδηγήσω μαθητές καί μαθήτριες στό ἀμφιθέατρο, ὅπου θά τούς μιλοῦσε μιά κυρία, σταλμένη ἀπό τό ὑπουργεῖο, γιά τά ναρκωτικά. Ἀπάντησα κοφτά: «Οἱ μαθητές μου θά μείνουν ἐδῶ. Δέν πᾶνε πουθενά…».

Τά παιδιά ἄρχισαν διακριτικά νά διαμαρτύρονται πώς τούς στεροῦσα τήν ἐνημέρωση καί πώς δέν θά μπορέσουν μελλοντικά νά ἀντιμετωπίσουν τά ναρκωτικά! Σταμάτησα νά μιλῶ γιά τόν πλάγιο λόγο καί μέ πλάγιο τρόπο [ἦταν 9/10 Ἀπριλίου] ἄρχισα νά ἐξιστορῶ στά παιδιά τήν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου. Τά παιδιά συγκλονίστηκαν. Κρέμονταν ἀπό τά χείλη μου καί, ὅταν κτύπησε τό κουδούνι, μοῦ ἔκλεισαν τήν πόρτα καί δέν μέ ἄφηναν νά βγῶ. Μέ ἔπνιξαν στίς ἐρωτήσεις. Τελικά, μέ μιά ἐπιτυχῆ ἔξοδο κατόρθωσα νά βγῶ. Πῆγα ἀμέσως στό γραφεῖο νά δώσω ἐξηγήσεις στόν ὑπέροχο λυκειάρχη πού λεγόταν Ματιᾶτος. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι τοῦ ἐξήγησα τούς λόγους γιά τούς ὁποίους δέν πρέπει νά γίνονται μαζικές ἐνημερώσεις σέ θέματα ναρκωτικῶν καί τοῦ ἀνέφερα τί ἔπραξα στήν τάξη τήν ὥρα τῆς ἐνημερώσεως. Θυμᾶμαι καλά ὅτι ἔκλεισα τή συζήτηση μέ τή φράση:

«Κύριε Διευθυντά, ἄν φυτέψουμε ἕνα Μεσολόγγι στήν ψυχή τῶν παιδιῶν, δέν ὑπάρχει γι’ αὐτά κίνδυνος ναρκωτικῶν…»

Αυτό ήταν για τον σύζυγο και πατέρα μας το 1821.

Πιστεύουμε ότι το έργο αυτό ήθελε να το αφιερώσει στους μαθητές του, όπως άλλωστε έχει κάνει και με άλλα του βιβλία. Όλη του η ζωή ήταν διδασκαλία. Γι’ αυτό και θεωρεί πολύτιμο παιδαγωγικά το 1821. Είναι αυτό που μπορεί «νά φυτέψει ἕνα Μεσολόγγι στήν ψυχή τῶν παιδιῶν».

Γιάννα, Γιάννης και Ρωξάνη Καργάκου

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ

Ο τόμος αυτός είναι ό,τι λέει ο τίτλος του: «Μεγάλες μορφές και μεγάλες στιγμές του ’21». Όχι όλος ο αγώνας στην πολυμορφία του και στην πολύπτυχη διάστασή του.
Όμως ο προσεκτικός αναγνώστης, διαβάζοντάς τον, θα προσεγγίσει την αλήθεια για τα σπουδαιότερα γεγονότα που συνέβησαν και συνέβαλαν στην εδραίωση της Επανάστασης καθώς και για τη ζωή και τη δράση των πρωταγωνιστών της.
Ο συγγραφέας παραθέτει όχι μόνο τα ηρωικά γεγονότα αλλά και κάποια μελανά σημεία που είναι φυσικό να υπήρξαν και που δυστυχώς θα υπάρχουν πάντα σε όλους τους ξεσηκωμούς. Διότι σκοπός του είναι να δώσει μια ακριβή και όχι «υμνητική» ή «αποδομητική» ιστορία.

«Ασφαλώς και μετά την Άλωση σε κάποιους κύκλους υποδούλων, που ήσαν συμπτωματικές επιβιώσεις του πνευματικού κύκλου του Πλήθωνος, υπήρχε συνείδηση ελληνικής καταγωγής και εδραίο ελληνικό γλωσσικό αίσθημα. Ωστόσο, δεν ήταν αυτό που έγινε το κύριο δυναμογόνο συστατικό της διατηρήσεως της ελληνικής λαλιάς υπό συνθήκες πολυαίωνης σκλαβιάς· ούτε ήταν αυτό που έσωσε την έννοια του Γένους. Η Ορθοδοξία και η ελληνική γλώσσα, όπως αυτή επιβίωνε μέσω της Εκκλησίας, ήσαν οι δύο άξονες που συνέδεαν αυτούς τους οποίους οι Τούρκοι ονόμαζαν Γιουνάν η Ρουμ, οι Δυτικοί Γραικούς ‒ και μάλιστα, οι πιο κακόβουλοι «σχισματικούς» και οι μορφωμένοι Δυτικοί τούς προφωνούσαν τιμητικά Έλληνες. Όπου δεν ήταν δυνατόν να υπάρξει ακτίνα φωτός μέσω της Εκκλησίας και της παρεχόμενης από αυτήν παιδείας, είχαμε απώλεια της ελληνικής γλώσσας και της θρησκευτικής συνειδήσεως.

Κι όταν χάνονταν αυτά, χανόταν για τον Ελληνισμό κάποιο κομμάτι του οριστικά. Είναι γνωστό ότι στη Μικρά Ασία μέσω της απαιδευσίας προωθήθηκε ο εξισλαμισμός πολύ πριν από την Άλωση».

Share Button

The Author

Η ομάδα των Εκδόσεων Ψυχογιός

Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Ζήστε την εμπειρία. Εσείς κι εμείς πάντα σ' επαφή!