H Νόρα Πυλόρωφ γράφει για το νέο της μυθιστόρημα ΣΥΝΕΝΟΧΟΙ

Share Button

Ο συγγραφέας διαθέτει ένα συρτάρι με κλειδί και κλειδαριά, όπου συσσωρεύει διάφορα από το παρελθόν του, μικρά πράγματα και μεγάλα, που δεν μπορεί ή ενδεχομένως δε θέλει να πετάξει και τα κρατάει. Μνήμες, βιώματα, εικόνες από την παιδική ηλικία, τραύματα και αδιέξοδα, απώλειες και απόρριψη. Και ενοχές. Όσες φορές κι αν επιχειρεί να τους βάλει τάξη, να καταλάβει κι αυτός, τα αντικείμενα μες στο συρτάρι ανθίστανται. Έχουν αυτή την τάση. Είναι στη φύση τους.

Εγώ αυτό το συρτάρι δεν το πολυπειράζω, το φοβάμαι, για να ’μαι ειλικρινής. Κάποτε το ’ψαχνα με τρόμο, με λαχτάρα, ζητούσα απαντήσεις στο «γιατί» και στο «πώς έτσι». Tώρα βολεύομαι με τη γραφή.

H μνήμη όμως επιτίθεται. Κατά καιρούς. Όταν αυτή αποφασίζει και θέλει. Έτσι έγινε και με τους Συνενόχους. Ένα θραύσμα υπήρχε. Ξεχασμένο σαν από αιώνες πριν. Ζήτησε μερτικό. Επίμονα. Μπλέχτηκε με τη μυθοπλασία κι έγινε το βιβλίο.

Ένα βιβλίο με πέντε πρωταγωνιστές που έχουν να παλέψουν με τις ενοχές τους, επειδή αδιαφόρησαν, λιποψύχησαν, ολιγώρησαν, όταν το κακό συντελέστηκε μπροστά στα μάτια τους. Τις στρίμωξαν αυτές τις ενοχές μαζί με τις άλλες που είχαν μαζευτεί μέσα τους από τα μικρά τους χρόνια. Εύκολα την κοιμίζεις τη συνείδηση, για λίγο. Πόσο λίγο εξαρτάται από τον κάθε άνθρωπο. Οι ενοχές είναι ύπουλος αντίπαλος και ο μηχανισμός τους συντρίβει την ψυχή. Ό,τι ήταν οικείο και καθημερινό γίνεται απειλητικό.

Ο αναγνώστης νιώθει ότι κινείται σε τεντωμένη κλωστή. Όπως οι ήρωες του βιβλίου, που κάποια στιγμή σε κερδίζουν, κάποια άλλη σε απωθούν, και πολλές φορές μένεις αμήχανος και αναποφάσιστος. Kαι τότε αναρωτιέσαι, προσπαθείς να ζυγίσεις, να εξιχνιάσεις, να αναλύσεις. Όπως και στη ζωή. Που όλοι είμαστε κι αυτό, κι εκείνο και το ενδιάμεσό τους.

Επάλληλες οι επιμέρους ιστορίες των ηρώων συμπλέουν, διασταυρώνονται, αποκλίνουν μεταξύ τους, μπλέκονται όμως στα γρανάζια της μεγάλης Ιστορίας που ορίζει τη μοίρα τους.

Κοινός τόπος το παρελθόν τους, που είναι εκεί, αμετακίνητο και αδωροδόκητο, και τους κυνηγάει όλους. Και όταν αρχίζουν και έρχονται οι επιστολές, ανώνυμες και χωρίς λέξεις, μικρές ακουαρέλες που απεικονίζουν ηλιοτρόπια και αργότερα πρόσωπα χωρίς χαρακτηριστικά, πρόσωπα-κραυγές, αντιλαμβάνονται και οι πέντε ότι οι εφιάλτες που τους στοίχειωναν στα όνειρά τους παίρνουν σάρκα και οστά, αντιλαμβάνονται ότι ήρθε η ώρα να πληρώσουν· για την ολιγωρία τους τόσα χρόνια πριν, για όλα αυτά που τους έκαναν να αποτύχουν ως άνθρωποι, για τις ρωγμές και τις αναπηρίες τους, για έρωτες καταλυτικούς και έρωτες που διαψεύστηκαν, για μωρά-εμπόδια που θυσιάστηκαν στον βωμό των προσωπικών επιλογών, για πατέρες που προκαλούν φρίκη ή ντροπή, για μητέρες που τα όνειρα τις κάνουν γυναίκες στα μάτια των γιων τους, για ενδοοικογενειακή απόρριψη που οδηγεί σε εγκληματική ενέργεια, για φθόνο, πλεονεξία, ιδιοτέλεια, αναξιότητα.

Το θύμα έμεινε αδικαίωτο, όπως οι περισσότερες αδικίες που δεν τιμωρούνται, γιατί δεν εμπίπτουν στο γράμμα του νόμου.

Όταν η Φελίτσια, η έκτη πρωταγωνίστρια και πέτρα του σκανδάλου, από θύμα γίνεται θύτης και αποφασίζει να ασκήσει δικαιοσύνη, το ταξίδι για τους πέντε ενόχους-συνενόχους γίνεται απίστευτα οδυνηρό, γιατί αναγκάζονται να δουν τον εχθρό μέσα τους, που τους οδήγησε και στην προσωπική τους ζωή σε λάθος μονοπάτια.

Η αδικημένη, σαν Νέμεση, παίρνει την εκδίκησή της, λεηλατεί τις ψυχές αυτών που την κατέστρεψαν, βγάζοντας στο φως όλα τα μικρά και μεγάλα ανομήματά τους, θρυμματίζοντας τις βεβαιότητές τους, τους αφήνει να βουλιάξουν χωρίς να τους δείχνει ότι υπάρχει πουθενά αντίπερα όχθη.

Δοκίμασα τα όριά μου ως συγγραφέας σ’ αυτό το βιβλίο. Όσο μεγαλώνω, βλέπεις, αυτά μετατοπίζονται, αλλάζουν μορφή, χειραφετούνται. Τα άφησα λοιπόν να με οδηγήσουν. Αν δεν υπάκουα στο κάλεσμά τους, θα ξεθώριαζαν και θα ’ταν σαν φωτογραφίες που εκτέθηκαν σε υπερβολικό φως και χάθηκαν σιγά σιγά.

Αυτή την καταγραφή τουλάχιστον τη χρωστούσα στους έξι ήρωές μου.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Πέντε επιβάτες στο κουπέ ενός τρένου σ’ ένα ταξίδι του χαμού. Και η έκτη επιβάτιδα, η πέτρα του σκανδάλου, το φιτίλι που βάζει φωτιά. Το ανοίκειο συντελείται εκεί μπροστά στα μάτια τους και θα τους σημαδέψει μια ολόκληρη ζωή.

«Το τελευταίο πράγμα που αποτύπωσαν τα μάτια μου σαν στιγμή απολιθωμένη, σαν πίνακας που δεν άλλαξε όλες τις δεκαετίες που πέρασαν, είναι τα πρόσωπά σας πίσω από το κλειστό τζάμι∙ απαθή, αμέτοχα, αδιάφορα. Ουρλιάζω και δεν ακούω τη φωνή μου. Ούτε κι εσείς. Αλλά εσείς βλέπετε. Κι εγώ βλέπω εσάς να παρακολουθείτε το ανόσιο δράμα που παίζεται πάνω στα στραπατσαρισμένα ηλιοτρόπια. Το σφραγίσατε το τζάμι, αγαπητοί μου τοτινοί συνταξιδιώτες. Το σφράγισε η αδιαφορία σας. »Από τότε ζείτε μ’ αυτή την εικόνα. Τη φέρνατε καμιά φορά στο μυαλό σας; Ή την απωθήσατε; Όμως το ασυνείδητο, κυρίες και κύριοι, δεν έχει χρόνους, ενεστώτα, παρατατικό, μέλλοντα. Έχει μόνο εικόνες. Και ενοχές. Που φυτρώνουν ξανά και ξανά, όσο κι αν τις ξεριζώνουμε. Κάθονται εκεί υπομονετικά και περιμένουν την ώρα τους…» 

Οι ζωές των έξι ηρώων χαρτογραφούνται από μοναξιά και έρωτες, από επαγγελματικά αδιέξοδα και οικογενειακά μυστικά. Με ρυθμό που όλο και επιταχύνεται, απογυμνώνονται και οδηγούνται στην τελική δραματική σύγκρουση, όπου το μαχαίρι χώνεται βαθιά κι ο καθένας θα πληρώσει για το μερτικό του στο φταίξιμο.

Ένα μυθιστόρημα που ταξιδεύει τον αναγνώστη σε εποχές ταραγμένες, από τις εκτοπίσεις των Εβραίων και το Άουσβιτς μέχρι τη θαμπή, κουρασμένη Ελλάδα του σήμερα.

Share Button

The Author

Νόρα Πυλόρωφ

Η ΝΟΡΑ ΠΥΛΟΡΩΦ γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου και ζει. Σπούδασε στο Ινστιτούτο Διερμηνέων-Μεταφραστών του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά και οικονομία. Εργάστηκε ως καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Goethe, κυρίως σε τάξεις ανώτατης βαθμίδας. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη διδασκαλία της μετάφρασης. Έχει μεταφράσει από τα γερμανικά δύο μυθιστορήματα, μία ποιητική συλλογή, μία ανθολογία Γερμανών ποιητών και έναν τόμο διηγημάτων. Υπήρξε βασική μεταφράστρια του λογοτεχνικού περιοδικού Αusblicke (1970-1979). Επίσης συνεργάζεται με το λογοτεχνικό περιοδικό Εντευκτήριο.