Ένα οδοιπορικό στη Μακεδονία από τον Θοδωρή Παπαθεοδώρου

Share Button

Από τη μέρα που αντίκρισα το φως του κόσμου, δυο λογιών ιστορίες άκουγα να κουβεντιάζουν συχνότερα οι γεροντότεροι στον γενέθλιο τόπο μου. Με άχθος συνήθως και με την ευχή να μη ζήσουν τέτοιο κακό τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Δεν ήταν ιστορίες χαράς, μήτε φεγγερές, μήτε ευκολοχώνευτες. Σκοτεινές ήταν, πλεγμένες σε υφάδι δύσκολο, σκληρό, επικίνδυνο. Κάποιες στους τραγικούς καιρούς του Εμφυλίου αναφέρονταν κι άλλες σε διωγμούς και ξεριζωμούς, στους καιρούς των κομιτάτων και των σλαβικών μαχαιριών

Έχοντας εδώ κι οχτώ χρόνια ολοκληρώσει την Τετραλογία του Εμφυλίου με έρευνα, μόχθο, ελπίζω κι ευαισθησία, κι έχοντας αρκετά ξεφύγει από τα συγγραφικά δεσμά εκείνης της οδυνηρής περιόδου και από το συναισθηματικό δέσιμο με την Αριάδνη, τη Μέλπω και την Αγγέλα, τις μυθιστορηματικές ηρωίδες μου, θέλησα τώρα να καταπιαστώ με τα πρώτα χρόνια του περασμένου αιώνα, τότε που η αλύτρωτη, βόρεια πατρίδα μου βίωνε διπλή σκλαβιά. Με τον Μακεδονικό Αγώνα αποφάσισα να ξεκινήσω τούτο το μακρύ ταξίδι, έναν αγώνα ανορθόδοξο, ύπουλο κι αμείλικτο. Έναν αγώνα, δυστυχώς, άγνωστο στους περισσότερους.

Μήτε πάνοπλους στρατούς είχε εκείνος ο αγώνας, μήτε δοξασμένους στρατηγούς· εθελοντές μονάχα που άφησαν τη βολή τους στην πρωτεύουσα, τα αξιώματα και τις απολαύσεις τους και βάδισαν τον δύσβατο, μα τιμητικό δρόμο της ανιδιοτελούς, εθνικής προσφοράς. Αξιωματικούς και υπαξιωματικούς του στρατού μας, Κρήτες, Μοραΐτες και Ρουμελιώτες οπλαρχηγούς, απλούς αγωνιστές, δασκάλους και δασκάλες από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Αμέτρητοι οι Μακεδόνες και οι Θράκες που δε βαστούσαν άλλο την τουρκική σκλαβιά κι έβλεπαν με πόνο κι οδύνη πως σύντομα θα την αντικαθιστούσε η βουλγαρική αν δεν έπαιρναν τον αγώνα στα χέρια τους. Άντρες άφησαν το αλέτρι και ζώστηκαν τ’ άρματα, γυναίκες μεταμορφώθηκαν σε Εστιάδες κι αμαζόνες συνάμα, όλοι κι όλες με αφάνταστη τόλμη και ανιδιοτελή αφοσίωση στην πίστη, την παιδεία και την ελευθερία.

Πάσχισα έπειτα από έρευνα μεγάλη σε βιβλία, σε έγγραφα, σε απομνημονεύματα, μα και σε προφορικές μαρτυρίες απογόνων, να αποδώσω μυθιστορηματικά το ηρωικό έπος αυτών των απλών, καθημερινών ανθρώπων. Για την πατρίδα να μιλήσω και για το γένος μας το ελληνικό, ειδικά τούτες τις εποχές που η αρνησιπατρία έγινε μόδα και η φιλοπατρία καθυβρίζεται. Τούτες τις εποχές που η καταδυνάστευση της επονομαζόμενης «πολιτικής ορθότητας» αποσύρει απ’ τα σχολειά μας κάθε αναφορά στους ήρωές μας και στις θυσίες τους.

Κάποιοι ίσως με χαρακτηρίσουν πατριδολάτρη, κάποιοι σοβινιστή. Δε με αγγίζουν τέτοιες μομφές και επικρίσεις. Όσο κοινότοπο ή παλιομοδίτικο κι αν ακούγεται, αγαπώ απλώς την πατρίδα μου και, σε πείσμα των καιρών, περηφάνια νιώθω γι’ αυτήν και βαθύ σεβασμό για τη λαμπρή Ιστορία της. Γιατί τούτα τα σύνορα, όπου δεκάδες χιλιάδες πρόγονοί μας έχυσαν το αίμα τους για να τα υπερασπιστούν, τούτο το κομμάτι γης που ονομάζουμε πατρίδα δεν είναι μια λέξη χωρίς ουσία, δεν είναι κούφιος λόγος. Αν αμφιβάλλετε, ρωτήστε έναν άνθρωπο που δεν έχει.

Η πατρίδα είναι η σκέπη του καθενός και όλων μας, είναι το χώμα που πατάμε, το χώμα που φυλάγει τους αγαπημένους μας, είναι η ελευθερία, η περηφάνια, η αυτοτέλεια και η αξιοπρέπειά μας. Αυτά κι ακόμη περισσότερα είναι για εμένα η πατρίδα.

Ελπίζω και για εσάς…

Λίγα λόγια για το βιβλίο ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ

Αν κάτι έχω μάθει όλα αυτά τα χρόνια που αξιώθηκα να ζήσω, είναι πως η ελευθερία και η αγάπη είναι αξεχώριστες. Γέννες της ίδιας σποράς, καρποί των αδείλιαστων ψυχών. Δεν αρκεί να επιθυμείς, δεν αρκεί να περιμένεις. Πρέπει να τολμήσεις, ν’ αγωνιστείς για όσα αξίζουν στη ζωή. Για να έχει νόημα. Για να μην ξοδευτεί άδικα. Εγώ ανήκω σε μια τέτοια γενιά. Στη γενιά που δε φοβήθηκε τη θυσία… 

Γυναίκες της μικρής πατρίδας… Μακεδόνισσες. Ελληνίδες. Στη χαραυγή του εικοστού αιώνα, άγριος κι αδυσώπητος ξεσπάει ο αγώνας στη σκλάβα Μακεδονία. Η γη ματώνει, ο ελληνισμός ψυχορραγεί. Τούρκοι, Βούλγαροι, κομιτάτα, τσέτες, πυρπολήσεις, εκτελέσεις, αμέτρητες θυσίες.

Γυναίκες της μικρής πατρίδας… Σαν την Αρετή. Σαν τη Φωτεινή. Ζυμώθηκαν με τον κίνδυνο, πάλεψαν για το γένος, την πίστη, τη λευτεριά. Θέριεψαν οι ψυχές τους κι έκλαψαν συνάμα. Για τους φίλους που έπεσαν, τα μαρτύρια που άντεξαν, τα μυστικά που βάσταξαν. Για το λατρεμένο παιδί που έχασε τόσο άδικα η μία. Για τον άντρα που αγάπησε παράφορα και σκότωσε με τα ίδια της τα χέρια η άλλη. Μπορεί να τις κυνήγησαν, μπορεί να τις βασάνισαν. Δεν τις δάμασαν όμως ποτέ. Αυτές. Τις γυναίκες της μικρής πατρίδας μας…

Share Button

The Author

Θοδωρής Παπαθεοδώρου

Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ γεννήθηκε στα Δίκαια του Έβρου και κατοικεί στην Αθήνα. Έχει δημοσιεύσει δεκατέσσερα μυθιστορήματα ενηλίκων, ένα νεανικό μυθιστόρημα και δύο βιβλία για παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, ενώ έχει συμμετάσχει σε τρεις συλλογές διηγημάτων. Ασχολείται επίσης με τη συγγραφή σεναρίων και θεατρικών έργων. Το μυθιστόρημά του ΟΙ ΕΦΤΑ ΟΥΡΑΝΟΙ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ τιμήθηκε με το Βραβείο Σύγχρονου Ελληνικού Μυθιστορήματος, ενώ ΤΟ ΑΣΤΡΟΛΟΥΛΟΥΔΟ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ με το Βραβείο Καλύτερου Έργου Μνήμης 2003-2004 στο πλαίσιο του 20ού Πανελλήνιου Συμποσίου Ποίησης και Πεζογραφίας. Επίσης, το μυθιστόρημα ΟΙ ΚΟΡΕΣ ΤΗΣ ΛΗΣΜΟΝΙΑΣ ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Αναγνωστών – ΕΚΕΒΙ 2010, ενώ το ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ υποψήφιο για το ίδιο βραβείο το 2012, όπου και κατέλαβε τη δεύτερη θέση στις ψήφους των αναγνωστών και των Λεσχών Ανάγνωσης. Ο ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ έχει γράψει και τα πολιτικά θρίλερ SΦΑΓΕΙΟ SΑΛΟΝΙΚΗΣ και ΜΑΥΡΗ ΑΥΓΗ με το ψευδώνυμο ΘΑΝΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ.