Το ιστορικό πλαίσιο του ΙΜΑΡΕΤ

gefira-artas
Share Button

Η μυθοπλασία του Ιμαρέτ διαδραματίζεται στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία χάνει συνεχώς εδάφη, ενώ με το Τανζιμάτ του 1839 και το Χατιχουμαγιούν του 1856 (σουλτανικά φιρμάνια) έχουν γίνει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στην κατεύθυνση της ισονομίας των πολιτών και της παροχής ελευθεριών στους χριστιανούς. Την ίδια περίοδο, και μέχρι το 1881, τα σύνορα του ελληνικού κράτους βρίσκονται στη γραμμή Παγασητικού-Αμβρακικού κόλπου, κι ακόμη δεν έχουν απελευθερωθεί η Θεσσαλία και η Ήπειρος. Η Άρτα, η οποία υποτάχθηκε στους Οθωμανούς το 1449, βρίσκεται κοντά στα σύνορα με φυσικό όριο, προς την Αιτωλοακαρνανία και την ελεύθερη Ελλάδα, τον μικρό ποταμό Άννινο.

Στις 15 Ιανουάριου 1854 εξεγείρονται οι κάτοικοι του Ραδοβυζίου και των Τζουμέρκων (περιοχές της επαρχίας Άρτας και συγχρόνως βουνά της οροσειράς της Πίνδου), ενώ στη συνέχεια η επανάσταση εξαπλώνεται σε όλη την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Ντόπιοι πρόκριτοι και οπλαρχηγοί ηγούνται της επανάστασης στην Άρτα κι ενισχύονται με μικρά τμήματα υπό τον υπολοχαγό του Ελληνικού Στρατού Σπύρο Καραϊσκάκη (γιος του Γεώργιου), τον Δημήτριο Γρίβα και άλλους. Διεξάγονται μάχες στα ορεινά, οι επαναστάτες καταλαμβάνουν τα λιμάνια του Αμβρακικού κόλπου κι έως τις 24 Ιανουαρίου ελέγχουν όλη την ύπαιθρο μέχρι τις εκβολές του Αράχθου, πλην μερικών χωριών του κάμπου και της πόλης όπου οχυρώνεται ο Οθωμανικός Στρατός. Οι επαναστάτες συγκροτούν στρατηγείο στο Πέτα και κυκλώνουν την πόλη. Ακολουθούν νέες περιφερειακές μάχες και επιτίθενται στην Άρτα, καταλαμβάνοντας για λίγες ώρες την πόλη εκτός από το κάστρο. Ο επαναστατικός αγώνας κρατά μέχρι τον Απρίλιο με συγκρούσεις και διαστήματα απραξίας. Οι Οθωμανοί ενισχύονται με τμήματα στρατού, διχόνοιες ξεσπούν ανάμεσα στους Έλληνες οπλαρχηγούς και πολλοί αποχωρούν, ώσπου στις 13 Απριλίου 6.000 Οθωμανοί στρατιώτες επιτίθενται στους 600 εναπομείναντες αντάρτες στο Πέτα. Οι Έλληνες ηττώνται και η επανάσταση εκπνέει.

Δεύτερο επαναστατικό κίνημα ξεσπά στο Ραδοβύζι και στα Τζουμέρκα τον Δεκέμβριο του 1866.
Οι πολεμικές συγκρούσεις περιορίζονται στα ορεινά, ενώ στην πόλη της Άρτας άτακτα σώματα Αλβανών προβαίνουν, με την καθοδήγηση των οθωμανικών αρχών, σε λεηλασίες καταστημάτων και βιαιοπραγίες. Με μικρής έκτασης συμπλοκές η επανάσταση διαρκεί μέχρι το καλοκαίρι του 1867, οπότε και σβήνει.

Moutzali_Arta_10

Τον Ιανουάριο του 1878 εξεγείρονται και πάλι οι κάτοικοι του Ραδοβυζίου και των Τζουμέρκων. Διεξάγονται μάχες στη γέφυρα της Πλάκας, στο Δημαριό και, η πλέον πολύνεκρη, στο Κλείτσοβο (σήμερα Κλειδί). Παρά τις νικηφόρες μάχες των Ελλήνων, κι όπως καμιά βοήθεια δεν έρχεται πλέον απ’ την ελεύθερη Ελλάδα μετά τη μάχη στο Κλείτσοβο, η επανάσταση εξασθενεί. Ωστόσο, εκτιμάται ότι συνέβαλε να ληφθεί η απόφαση που καταγράφηκε στο 13ο πρωτόκολλο της 5ης Ιουλίου 1878 κατά το συνέδριο των μεγάλων δυνάμεων στο Βερολίνο. Σύμφωνα με αυτή καλούσαν τον σουλτάνο να διαπραγματευτεί και να συμφωνήσει με την Ελλάδα για τη διευθέτηση των συνόρων στην Ήπειρο και στη Θεσσαλία.

Ύστερα από συνεχείς αναβολές των συνομιλιών και σκόπιμες καθυστερήσεις από πλευράς της οθωμανικής ηγεσίας υπογράφεται στις 24 Μαΐου 1881 στην Κωνσταντινούπολη η σύμβαση που προέβλεπε την παραχώρηση στην Ελλάδα της Θεσσαλίας και μέρος της Ηπείρου, δηλαδή της περιοχής της Άρτας ανατολικά του Αράχθου.

Στις 24 Ιουνίου 1881 ο Ελληνικός Στρατός εισέρχεται στην πόλη της Άρτας, έπειτα από 432 χρόνια Οθωμανοκρατίας, ενώ τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους την επισκέπτεται ο βασιλιάς Γεώργιος Α’.

Share Button

The Author

Γιάννης Καλπούζος

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΛΠΟΥΖΟΣ γεννήθηκε στο χωριό Μελάτες της Άρτας το 1960. Έχει γράψει ποιητικές συλλογές, στίχους σε 70 τραγούδια, διηγήματα και μυθιστορήματα. Με την ποιητική συλλογή Έρωτας νυν και αεί ήταν υποψήφιος στη βραχεία λίστα για το Κρατικό Βραβείο Ποίησης 2008, ενώ το 2009 τιμήθηκε με το Βραβείο Αναγνωστών του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ.) για το μυθιστόρημά του ΙΜΑΡΕΤ. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά του Ο,ΤΙ ΑΓΑΠΩ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΟ ΣΟΥ, ΣΑΟΣ. ΠΑΝΤΟΜΙΜΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ, ΙΜΑΡΕΤ: ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΡΟΛΟΓΙΟΥ, ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ, ΣΕΡΡΑ. Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ καθώς και τα νεανικά μυθιστορήματα ΙΜΑΡΕΤ 1 – ΟΙ ΔΥΟ ΦΙΛΟΙ ΚΑΙ Ο ΠΑΠΠΟΥΣ ΙΣΜΑΗΛ και ΙΜΑΡΕΤ 2 - ΦΑΡΣΕΣ, ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΟΝΕΙΡΑ.