Στον συγγραφέα Ρίτσαρντ Φλάναγκαν το βραβείο μυθιστορήματος The Athens Prize for Literature

Ρίτσαρντ Φλάναγκαν
Share Button

Την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης απένειμε το βραβείο μυθιστορήματος The Athens Prize for Literature του περιοδικού (δέ)κατα, για το έτος 2015, στον Αυστραλό συγγραφέα Ρίτσαρντ Φλάναγκαν, για το βιβλίο του Το μονοπάτι για τα βάθη του βορρά. Η ανακοίνωση των νικητών και η απονομή έλαβε χώρα στην Αίθουσα Τελετών του Δημαρχιακού Μεγάρου.

Το βραβείο παρέλαβε εκ μέρους του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν η Κλειώ Ζαχαριάδη, διευθύντρια Marketing των Εκδόσεων ΨΥΧΟΓΙΟΣ, και διάβασε το ευχαριστήριο σημείωμα που απέστειλε ο συγγραφέας:

“Έδωσα ένα αντίτυπο της ελληνικής έκδοσης του μυθιστορήματός μου σε έναν Έλληνα φίλο εδώ στην Αυστραλία. Όταν το είδε η μητέρα του, είπε: «Δεν είναι πολύ έξυπνος ο Ρίτσαρντ; Δεν ήξερα ότι είχε γράψει το πρωτότυπο στα ελληνικά».
Και φυσικά δεν το είχα κάνει. Αυτός που το έκανε ήταν ο μεταφραστής μου, ο Γιώργος Μπλάνας, στον οποίο ανήκει στην πραγματικότητα το βραβείο αυτό. Στον κύριο Μπλάνα θα πρέπει να δώσω τα εύσημα, καθώς και τις ευχαριστίες μου στις Εκδόσεις Ψυχογιός για την τόση μεγάλη επιτυχία του βιβλίου μου στην Ελλάδα.
Υπάρχουν πολλοί ισχυροί δεσμοί που ενώνουν την Ελλάδα με την Αυστραλία. Οικογενειακοί δεσμοί, δεσμοί φιλίας και επιρροής. Νιώθω μεγάλη τιμή που το βιβλίο μου θα μπορούσε να προσθέσει μια ακόμη σελίδα στην ιστορία που συνδέει τις δύο χώρες μας.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για αυτό το βραβείο και την τιμή που μου κάνετε.”

Το ευχαριστήριο σημείωμα του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν για την βράβευσή του με το The Athens Literature Prize

Τα βραβεία The Athens Prize for Literature, επονομαζόμενα και «βραβεία των συγγραφέων και των εκδοτών», αποτελούν σημείο αναφοράς στον χώρο των κριτικών λογοτεχνίας, των δημοσιογράφων, των εκδοτών, των συγγραφέων και των μεταφραστών. Χορηγός των βραβείων η Τζάννες Α.Ε. και τα εργαλεία γραφής Μοnt Blanc.

Το σκεπτικό της βράβευσης από τον Πρόεδρο της Κριτικής Επιτροπής Θεόδωρο Γρηγοριάδη:

Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα 480 σελίδων σε πέντε μέρη. Κεντρικός ήρωας ο Αυστραλός χειρουργός Ντορίγκο Έβανς επικεφαλής των Αυστραλών αιχμαλώτων πολέμου μετά την πτώση της Σιγκαπούρης. 1942. Οι Γιαπωνέζοι φιλοδοξούν να κατασκευάσουν τον μακρύ αυτοκρατορικό σιδηρόδρομο Ταϊλάνδης Μπούρμας που θα διασχίζει την αδιαπέραστη ζούγκλα. Στο φαραωνικό επιχείρημα χρησιμοποιούν χιλιάδες αιχμαλώτους πολέμου και ανάμεσά τους περίπου 9.000 Αυστραλούς που εξοντώνονται καθημερινά. Λίγο πριν φύγει στον πόλεμο, εκεί μακριά και παράλογα, ο Ντορίγκο, παντρεύεται σαν υπό υποχρέωση την Έλλα, ενώ τυχαία γνωρίζει την νέα γυναίκα, την Έιμι, σύζυγο ενός θείου του, την οποία ερωτεύεται κουβαλώντας την ανάμνηση της σύντομης σχέσης του μέχρι το τέλος της ζωής του. Το μοτίβο του ματαιωμένου έρωτα, του θανάτου και της ζωής είναι πανταχού παρών στις βίαιες ή γαλήνιες στιγμές του μυθιστορήματος. Οι περιγραφές της σταδιακής εξόντωσης των αιχμαλώτων και της βάρβαρης διαβίωσής τους στην ζούγκλα κατά τη διάρκεια της κατασκευής της σιδηροδρομικής γραμμής παραπέμπουν στην καρδιά του σκότους του Τζόζεφ Κόνραντ. Εδώ όμως είναι συγκλονιστικά ζωντανές και ταράζουν τον αναγνώστη. Η αφήγηση είναι άλλοτε σκληρά ντοκιμαντερίστικη περιγραφή και άλλοτε υποβλητικά ποιητικά και λιτή σαν τα χαϊκού που μπαίνουν ως πρωμετωπίδες στην αρχή κάθε κεφαλαίου. Διακειμενικές αναφορές και σε άλλα είδη λόγου- κατ΄εξοχήν σε ποιήματα με προεξέχον τον Οδυσσέα του Τένισον. Μνήμη, ματαιότητα, ματαίωση, κόλαση του Δάντη, σαν πίνακας του Ιερώνυμου Μπος, μια ατμόσφαιρα που ο συγγραφέας την διαχειρίζεται με επιδεξιότητα.
Πολυφωνικό κείμενο, ακολουθεί επίσης τις ζωές και των Αυστραλών αιχμαλώτων αλλά και των βασανιστών τους, δίνοντας στον καθένα τον λόγο για τον οποίο καταβυθίζεται σε μια τέτοια προσωπική κόλαση. Χρονολογικά η ιστορία μεταπηδάει στο παρελθόν και στο παρόν ακολουθώντας τις τραυματισμένες εμπειρίες και τις παραισθήσεις των χαρακτήρων.
Μια ιστορία Αυστραλών αιχμαλώτων, στην άπω ανατολή, καθίσταται μια οικουμενική αφήγηση, με ιδιαίτερες αναφορές στην ελληνική μυθολογία και την Οδύσσεια. Η μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα απέδωσε έξοχα την ατμόσφαιρα. Τελειώνοντας θα διαβάσω το χάι κου του ποιητή Ίσσα όπως προτίθεται στο τελευταίο κεφάλαιο:
Σ’ αυτόν τον κόσμο,
βαδίζουμε στη στέγη της κόλασης,
κοιτάζοντας άνθη.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της μεγάλης διάκρισης για την Αθήνα να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου για το έτος 2018.



Λίγα λόγια για το βιβλίο


Το μονοπάτι για τα βάθη του βορρά είναι ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα για τις πολλές όψεις του καλού και του κακού, της αγάπης και του θανάτου.

Το 2014 είχε τιμηθεί επίσης με το Man Booker Prize, ένα από τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία παγκοσμίως. Ο A.C. Grayling, πρόεδρος της κριτικής επιτροπής για το βραβείο Man Booker 2014 είχε πει χαρακτηριστικά: “Κάποιες χρονιές κερδίζουν πολύ καλά βιβλία το Man Booker. Αυτή τη χρονιά, όμως, το κέρδισε ένα αριστούργημα. Είναι ένα σπουδαίο μυθιστόρημα για τον έρωτα και τον πόλεμο.”

Η ιστορία του βιβλίου έχει προσωπικό χαρακτήρα για τον συγγραφέα καθώς βασίζεται σε βιώματα του πατέρα του, αιχμάλωτου των Ιαπώνων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήταν ένας θρυλικός σιδηρόδρομος, αποτέλεσμα απόγνωσης και φανατισμού, φτιαγμένος από μύθο και ουτοπία στην ίδια ποσότητα του ξύλου, του μετάλλου και των αμέτρητων χιλιάδων αφανισμένων ζωών που θα απαιτούνταν για να υλοποιηθεί, στην διάρκεια του επόμενου χρόνου. Αλλά ποια πραγματικότητα φτιάχτηκε ποτέ από ρεαλιστές;
Χαρακτηριστική περιγραφή για τον “Σιδηρόδρομο του Θανάτου” από το βιβλίο ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΓΙΑ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ

Τον Αύγουστο του 1943 ο Αυστραλός χειρουργός Ντορίγκο Έβανς νιώθει να τον στοιχειώνει ακόμη, ύστερα από δύο χρόνια, η παθιασμένη σχέση του με τη γυναίκα του θείου του. Η ζωή του σε ένα ιαπωνικό στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, στον Σιδηρόδρομο του Θανάτου, που συνδέει την Ταϊλάνδη με τη Βιρμανία δεν είναι παρά ένας καθημερινός αγώνας να προστατεύσει τους άντρες του από το ξύλο, την πείνα και τη χολέρα. Μέχρι την ημέρα που λαμβάνει ένα γράμμα που θα τον αλλάξει για πάντα.



Λίγα λόγια για τον συγγραφέα


Ο Ρίτσαρντ Φλάναγκαν παραλαμβάνει το βραβείο Man Booker 2014 για το βιβλίο του "Το μονοπάτι για τα βάθη του βορρά"

Ο ΡΙΤΣΑΡΝΤ ΦΛΑΝΑΓΚΑΝ γεννήθηκε το 1961. Έχει γράψει έξι μυθιστορήματα, τα οποία έχουν βραβευτεί και έχουν εκδοθεί σε 26 χώρες. Ζει στη γενέτειρά του, την Τασμανία. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν τα μυθιστορήματά του Το μονοπάτι για τα βάθη του βορρά, το οποίο τιμήθηκε το 2014 με το βραβείο Man Booker, και Απουσία, το οποίο μάλιστα κυκλοφόρησε την ημέρα της βράβευσης του συγγραφέα, την 24η Νοεμβρίου 2016.



📚 Διαβάζω απόσπασμα από το βιβλίο

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΓΙΑ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ του Ρίτσαρντ Φλάναγκαν


9786180112436

Κάθε πρωί ο Ντορίγκο Έβανς ξυρίζεται γιατί πιστεύει πως πρέπει να τηρεί τα προσχήματα απέναντί τους: αν δείχνει πως δε νοιάζεται πια ο ίδιος για τον εαυτό του, γιατί να νοιάζονται αυτοί; Κι όταν κοιτάζει στο καθρεφτάκι εκστρατείας, βλέπει στο συννεφιασμένο είδωλο που αντικρίζει το θαμπό πρόσωπο ενός άνδρα που δεν είναι πια αυτός: γερασμένος, λιπόσαρκος, κοκαλιάρης, σκληρός μ’ έναν τρόπο άγνωστό του μέχρι τότε, πιο μοναχικός, αρπαγμένος με απελπισία από λιγοστές ξιολύπητες λεπτομέρειες: το καπέλο αξιωματικού στραβά, μόρτικα φορεμένο κι ένα κόκκινο μαντίλι δεμένο σαν φουλάρι γύρω στον λαιμό του – μια τσιγγάνικη πινελιά πιθανόν περισσότερο για τον εαυτό του παρά γι’ αυτούς.

Πριν από τρεις μήνες, πηγαίνοντας σ’ ένα στρατόπεδο κάτω στο ποτάμι για να πάρει φάρμακα, έπεσε πάνω σ’ έναν Ταμίλ ρομούσα ντυμένο μ’ ένα κουρελιασμένο κόκκινο σαρόνγκ, που καθόταν πλάι σ’ ένα ρυάκι περιμένοντας να πεθάνει. Ο γέροντας αδιαφόρησε, όταν Ντορίγκο Έβανς τον ρώτησε αν ήθελε βοήθεια. Περίμενε τον θάνατο σαν να περίμενε το λεωφορείο. Πηγαίνοντας πάλι από το ίδιο μονοπάτι πριν από ένα μήνα, έπεσε πάνω στον γέροντα για δεύτερη φορά: ένα σκελετό ροκανισμένο από ζώα και έντομα. Πήρε το κόκκινο σαρόνγκ από τον σκελετό, το έπλυνε, το έσκισε στα δύο κι έδεσε το καλύτερο κομμάτι γύρω στον λαιμό του. Όταν έρθει ο Χάρος, ελπίζει να τον υποδεχτεί όπως ο Ταμίλ ρομούσα, αν και πολύ αμφιβάλλει. Αυτός δεν αποδέχεται τις εξουσίες της ζωής και δεν πρόκειται να αποδεχτεί, έτσι πιστεύει, ούτε την εξουσία του θανάτου.

Παρατηρεί πως κι αυτοί, οι άνδρες του, είναι επίσης πολύ πιο γερασμένοι απ’ όσο θα υπάρξουν ποτέ, αν επιζήσουν για να γεράσουν. Ξέρουν –έστω κάπου μέσα τους βαθιά– πως πρέπει να υποφέρουν τα δεινά· να τα υποφέρουν, όχι να τα επιφέρουν; Καταλαβαίνει πως η διδασκαλία του Χριστού λέει πως απ’ τα δεινά προκύπτει η αρετή. Είχε διαφωνήσει κάποτε γι’ αυτό με τον πατέρα-Μπομπ. Ελπίζει να έχει δίκιο ο Χριστός. Όμως αυτός δε συμφωνεί. Όχι, δε συμφωνεί. Είναι γιατρός. Τα δεινά είναι δεινά. Τα δεινά δεν είναι αρετή, ούτε παράγουν αρετή, ούτε πηγάζει από αυτά κατ’ ανάγκη αρετή. Ο πατέρας-Μπομπ πέθανε ουρλιάζοντας από τρόμο, από πόνο, από απελπισία. Τον περιποιόταν ένας άνδρας που ο Ντορίγκο Έβανς ήξερε πως οι φήμες έλεγαν ότι πριν από τον πόλεμο ήταν ο αδίστακτος αρχηγός μιας συμμορίας στο Ντάρλινγκχερστ του Σίδνεϊ. Η αρετή είναι αρετή και όπως τα δεινά δεν ερμηνεύεται, δεν απλουστεύεται, δεν κατανοείται. Τη νύχτα που πέθανε ο πατέρας-Μπομπ, ο Ντορίγκο Έβανς ονειρεύτηκε πως ήταν σ’ ένα λάκκο με τον Θεό, πως ήταν και οι δύο φαλακροί και πως μάλωναν για μια περούκα.

Ο Ντορίγκο Έβανς δεν τρέφει ψευδαισθήσεις για την ανθρώπινη φύση. Λένε ψέματα και εξαπατούν και κλέβουν, και λένε ψέματα και εξαπατούν και κλέβουν γιατί τους αρέσει. Οι χειρότεροι κάνουν τον άρρωστο, οι πιο περήφανοι τον υγιή. Η μεγαλοψυχία τούς διαφεύγει συχνά. Εχθές είδε έναν άνδρα τόσο άρρωστο, ώστε κειτόταν μπρούμυτα, με το πρόσωπο σχεδόν θαμμένο στη λάσπη, στην αρχή της βραχώδους επιφάνειας που σηματοδοτεί το τέλος της Ντόλι, ανήμπορος να κάνει τα λίγα μέτρα που τον χώριζαν από το στρατόπεδο. Εκείνη την ώρα τον προσπέρασαν δύο άνδρες, υπερβολικά εξαντλημένοι για να κάνουν οτιδήποτε: πάσχιζαν να διατηρήσουν την όποια ενέργεια τους απέμενε για να επιβιώσουν. Τους διέταξε να βοηθήσουν τον γυμνό άνδρα να πάει μέχρι το νοσοκομείο.

Share Button

The Author

Η ομάδα των Εκδόσεων Ψυχογιός

Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Ζήστε την εμπειρία. Εσείς κι εμείς πάντα σ' επαφή!