Ο κόσμος του Dan Brown

Share Button

PΑΪΜΠΙΤΣ, ΝΙΟΥ ΧΑΜΣΑΪΡ. Όποιος έχει διαβάσει κάποιο βιβλίο του Νταν Μπράουν –και καθώς κυκλοφορούν 200 εκατομμύρια αντίτυπα των βιβλίων του, ξέρετε ποιοι είστε– είναι εξοικειωμένος με τη χαρακτηριστική τεχνική του να εντάσσει μικρά αποσπάσματα περιγραφικών πληροφοριών στη ροή του κειμένου. Ανάμεσα στα θέματα που αναπτύσσονται στο τελευταίο του μυθιστόρημα, Origin, συμπεριλαμβάνονται τα εξής: η απροσδιόριστη γοητεία της αφηρημένης τέχνης, οι συναρπαστικές ιδιομορφίες του καθεδρικού ναού της Σαγράδα Φαμίλια, έργου του Γκαουντί, καθώς και οι τελευταίες, απίθανες εξελίξεις στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης.

Το στοιχείο αυτό παίζει κεντρικό ρόλο στην προσέγγιση του Μπράουν, καθώς και ο ίδιος, ως αναγνώστης, προτιμά βιβλία τα οποία είναι διδακτικά και, ιδανικά, όχι ολότελα προϊόντα μυθοπλασίας. «Θεωρώ πως, αν είναι να διαθέσω χρόνο για να διαβάσω κάτι, καλό θα ήταν να μαθαίνω στην πορεία», δήλωσε πρόσφατα. Καθόταν στο μεγάλο και έξυπνα σχεδιασμένο σπίτι του, εδώ, στην εξοχή του Νιου Χάμσαϊρ. Αναφερόμενος στα μυθιστορήματά του, είπε: «Είναι το είδος των μυθιστορημάτων που θα διάβαζα, αν διάβαζα μυθιστορήματα».

Το Origin είναι το όγδοο μυθιστόρημα του κυρίου Μπράουν. Στις σελίδες του, ο πασίγνωστος πρωταγωνιστής του, ο ιδιοφυής καθηγητής συμβολογίας και θρησκευτικής εικονογραφίας του Χάρβαρντ, Ρόμπερτ Λάνγκντον, ζει ακόμη μία περιπέτεια που δοκιμάζει την ευφυΐα του και απειλεί τη ζωή του, περιπέτεια στην οποία εμπλέκονται αδίστακτοι ζηλωτές, ύποπτες περιθωριακές οργανώσεις, ριζοσπαστικά μυστικά με προεκτάσεις ικανές να επηρεάσουν το μέλλον της ανθρωπότητας, σύμβολα κρυμμένα μέσα σε γρίφους και γρίφοι κρυμμένοι μέσα σε σύμβολα, καθώς και μια συμπρωταγωνίστρια, πανέξυπνη όσο και πανέμορφη.

Όπως συμβαίνει σε όλα τα βιβλία του Νταν Μπράουν, το νέο μυθιστόρημα δεν αποφεύγει τα μεγάλα ερωτήματα· αντίθετα, σπεύδει να αναμετρηθεί μαζί τους. Αυτή τη φορά, το ερώτημα είναι το εξής: Μπορεί η επιστήμη να καταστήσει ανούσια τη θρησκεία;

Καθώς ξεκινά η ιστορία, ο Έντμοντ Κιρς –«δισεκατομμυριούχος επιστήμονας υπολογιστών, μελλοντολόγος, εφευρέτης και επιχειρηματίας»– ετοιμάζεται να παρουσιάσει μια νέα ανακάλυψη σε ένα ακροατήριο που αδημονεί (και ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον κόσμο, μέσω του διαδικτύου) στο Μουσείο Γκούγκενχαϊμ του Μπιλμπάο, στην Ισπανία. Έχει δεσμευτεί πως η ανακοίνωση αυτή, οι λεπτομέρειες της οποίας παραμένουν γαργαλιστικά κρυφές μέχρι το τέλος του βιβλίου, θα ανατρέψει τις απόψεις των ανθρώπων σχετικά με τη θρησκεία, αποδεικνύοντας με τρόπο αδιαμφισβήτητο ότι μπορεί να δημιουργηθεί ζωή αποκλειστικά βάσει των νόμων της επιστήμης, αφαιρώντας με τον τρόπο αυτό τον Θεό από την εξίσωση. (Η θεωρία υφίσταται και είναι δανεισμένη από τον καθηγητή Φυσικής στο ΜΙΤ, Τζέρεμι Ίνγκλαντ.)

Το νέο μυθιστόρημα, με τίτλο Origin, κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον εκδοτικό οίκο Doubleday στις 3 Οκτωβρίου, με αρχικό τιράζ 2 εκατομμύρια αντίτυπα, και, σύμφωνα με τον εκδότη, πρόκειται να κυκλοφορήσει σε δεκάδες χώρες μεταφρασμένο σε 42 γλώσσες. Οι αναγνώστες θα έρθουν αντιμέτωποι με τον γνώριμο κυκεώνα σπουδαίων ιδεών και ασταμάτητης δράσης, ώστε εκείνοι που δε γοητεύονται από τις φιλοσοφικές αναζητήσεις να βρουν παρηγοριά στην πλοκή, και το αντίστροφο.

 Ο Νταν Μπράουν, 53 ετών, πέρασε τέσσερα χρόνια συγγράφοντας και συγκεντρώνοντας πληροφορίες για το βιβλίο. Αν μη τι άλλο, είναι πειθαρχημένος. Σηκώνεται κάθε μέρα στις 4 το πρωί και ετοιμάζει ένα ρόφημα από «μύρτιλα, σπανάκι, μπανάνα, νερό καρύδας, σπόρους τσία, σπόρους κάνναβης και… να δεις πώς τους λένε εκείνους τους άλλους σπόρους;» ρώτησε. «Λιναρόσπορους, καθώς και μια περίεργη σκόνη πρωτεΐνης φτιαγμένη από μπιζέλια». Επίσης, ετοιμάζει έναν καφέ, τον οποίο περιγράφει ως «αλεξίσφαιρο», με βούτυρο και λάδι καρύδας, το οποίο όπως λέει αλλάζει «τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός σου επεξεργάζεται την καφεΐνη» ώστε να οξύνει τον νου σου.

Ο υπολογιστής του είναι προγραμματισμένος να παγώνει για 60 δευτερόλεπτα κάθε ώρα, στη διάρκεια των οποίων ο Νταν Μπράουν κάνει κάμψεις, έλξεις και ό,τι άλλο χρειάζεται να κάνει. Παρότι σταματά το γράψιμο το μεσημέρι, δυσκολεύεται να βγάλει τις ιστορίες από το μυαλό του. «Είναι μια τρέλα», λέει αναφερόμενος στους χαρακτήρες του. «Σου μιλάνε όλη μέρα».

Τα βιβλία του Νταν Μπράουν τον έχουν κάνει πλούσιο, όμως δεν αναδίδει την αύρα ενός πλούσιου ανθρώπου. Το σπίτι του, κρυμμένο πίσω από πύλες, δεν είναι τόσο το σπίτι ενός εκατομμυριούχου με διάθεση να επιδειχτεί, όσο εκείνο ενός ανθρώπου που διαθέτει τα μέσα να τροποποιήσει το περιβάλλον του με οποιονδήποτε ιδιαίτερο τρόπο επιθυμεί ο ίδιος (και η σύζυγός του).

dan-brown-blog

Με ξενάγησε στον χώρο, με την προϋπόθεση να μην περιγράψω το σπίτι του ως «απίστευτα κραυγαλέο».

Όχι, αν έπρεπε να το περιγράψω κάπως, θα έλεγα πως είναι απίθανα παλαβό. Πατάς ένα κουμπί στο ράφι μιας βιβλιοθήκης, κι αυτή περιστρέφεται, αποκαλύπτοντας ένα μυστικό ράφι στο οποίο βρίσκεται το πρώτο βιβλίο του Μπράουν (Η Καμηλοπάρδαλη, το Γουρούνι και το Φλεγόμενο Παντελόνι, το οποίο έγραψε όταν ήταν 5 χρόνων), καθώς και ένα περίεργο αντικείμενο, που μοιάζει με επιστημονικό κατασκεύασμα και αποδεικνύεται πως είναι η κάψουλα φύλαξης της αντιύλης που χρησιμοποιήθηκε στην κινηματογραφική ταινία Illuminati: Οι Πεφωτισμένοι. Ακουμπάς τη γωνία ενός πίνακα στο καθιστικό, κι αυτός παραμερίζει, αποκαλύπτοντας ένα μυστικό δωμάτιο, οι τοίχοι του οποίου είναι διακοσμημένοι με χρυσούς δίσκους, με τους οποίους τιμήθηκε ο Νταν Μπράουν ως αποτέλεσμα των εξαιρετικών πωλήσεων που σημείωσαν τα έργα του στην ηχογραφημένη τους έκδοση, στη Γερμανία.

Έξω από ένα μπάνιο υπάρχει ένα πολύ παλιό αντίτυπο της Βίβλου, ανοιγμένο στη σελίδα όπου βρίσκονται τα λόγια του Ιώβ, κεφάλαιο 38, στίχος 11: «Μέχρι τούτου ελεύση και ουχ υπερβήση». («Αυτό σημαίνει πως είναι κατειλημμένο», είπε ο κ. Μπράουν). Η εσωτερική πλευρά της πόρτας καλύπτεται από πάνω μέχρι κάτω από ένα αντίγραφο μιας σελίδας από ένα σημειωματάριο του Λεονάρντο ντα Βίντσι, γραμμένο με κατοπτρική γραφή. «Είναι μία από τις περίφημες ρήσεις του, την οποία δεν μπορείς να διαβάσεις μέχρι να κλείσεις την πόρτα και να καθίσεις στην τουαλέτα ή μπροστά στον νιπτήρα και να τη διαβάσεις στον καθρέφτη», εξήγησε ο κ. Μπράουν.

Εδώ συναντά κανείς και τον περίφημο πίνακα του Λεονάρντο «Η Παρθένος των Βράχων», ή τουλάχιστον το αντίγραφό του που χρησιμοποιήθηκε στην ταινία Κώδικας Da Vinci.

Επίσης, δείτε εδώ. Να και η «Μόνα Λίζα», να μας χαμογελά αινιγματικά από τον καμβά της, κρεμασμένη σε έναν άλλο τοίχο.

«Κι αυτό αντίγραφο είναι, για να σας προλάβω», είπε ο κ. Μπράουν. (Τέτοια είναι η δύναμη που μπορεί να ασκήσει ο κ. Μπράουν σε έναν οργανισμό ώστε ακόμη και το ψηλομύτικο Λούβρο, που φιλοξενεί το πρωτότυπο έργο, προσφέρει ξεναγήσεις εμπνευσμένες από τον Κώδικα Da Vinci και μάλιστα στην ιστοσελίδα του παραδέχεται ότι το βιβλίο και η ταινία ενίσχυσαν τη δημοφιλία του πίνακα «Μόνα Λίζα»).

Το σπίτι κατακλύζεται επίσης από πίνακες, γλυπτά και ορισμένα απρόσμενα έργα της συζύγου του κ. Μπράουν, Μπλάιθ, η οποία έχει προτίμηση στο μακάβριο. Ένας μπουφές στην τραπεζαρία διακοσμείται από ταριχευμένα ζώα, ανάμεσά τους μια αλεπού και ένας φασιανός. Πάνω σε ένα τραπέζι στην κουζίνα βρίσκεται ένα γλυπτό που θυμίζει το ύφος του Ιερώνυμου Μπος, αποτελούμενο από μικροσκοπικούς σκελετούς και άλλα αντικείμενα που περιπλέκονται, σχηματίζοντας ένα εφιαλτικό σύνολο.

«Πιθανότατα πρόκειται για δική μου πνευματική αδυναμία, όμως κάθε φορά που αντικρίζω τα αστέρια σκέφτομαι αν υπάρχει κάτι μεγαλύτερο από εμάς εκεί έξω».

«Η Μπλάιθ έχει εμμονή με τον θάνατο», σχολίασε εύθυμα ο κ. Μπράουν. «Μια φορά, βγήκαμε ραντεβού σε ένα νεκροταφείο». Οι δυο τους γνωρίστηκαν πριν από 20 και πλέον χρόνια στο Λος Άντζελες, όπου μετακόμισε ο κ. Μπράουν μετά την αποφοίτησή του από το Κολέγιο Άμχερστ. Μεγάλωσε στο Έξετερ, στο Νιου Χάμσαϊρ, και πήγε σχολείο στην Ακαδημία Φίλιπς Έξετερ, όπου δίδασκε μαθηματικά ο πατέρας του. (Ήμουν κι εγώ μαθητής εκεί, και είχαμε μια μικρή γνωριμία.)

Την εποχή εκείνη, ο κ. Μπράουν ήταν μουσικός, όχι πετυχημένος. Η γυναίκα, η οποία επρόκειτο να γίνει αργότερα σύζυγός του, και τον περνά περισσότερα από δέκα χρόνια, ήταν διευθύντρια καλλιτεχνικής ανάπτυξης στην Εθνική Ακαδημία Στιχουργών. Λόγω της άνισης επαγγελματικής τους σχέσης, επί επτά χρόνια έβγαιναν κρυφά, όπως ανέφερε ο κ.  Μπράουν, και μάλιστα κάποια στιγμή παρευρέθηκαν στην τελετή απονομής των βραβείων Grammy έχοντας ψεύτικους συνοδούς, προκειμένου να μη φανερώσουν τη σχέση τους.

Ανάμεσα σε άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία του σπιτιού είναι μια φανέλα υπογεγραμμένη από τα μέλη της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Γερμανίας, που κατέκτησε το Παγκόσμιο Κύπελλο το 2014· μια σκάλα που τα σκαλοπάτια της ξεπροβάλλουν μέσα από τον τοίχο, χωρίς στηρίγματα από πάνω ή από κάτω, καθώς και δύο στήλες, πιστά αντίγραφα εκείνων που βρίσκονται στο Παρεκκλήσι του Ρόσλιν στη Σκοτία, το οποίο εμφανιζόταν στον Κώδικα Da Vinci και πολύ γρήγορα κατακλύστηκε από ενθουσιώδεις αναγνώστες του Νταν Μπράουν που αναζητούσαν το Άγιο Δισκοπότηρο.

Στο υπόγειο, βρίσκεται μια μεσαιωνική πανοπλία, η οποία μεταφέρθηκε εδώ έπειτα από ένα αποτυχημένο πέρασμα σε πιο προβεβλημένο σημείο.

«Φτιάξαμε μια εσοχή ειδικά για αυτή στη βιβλιοθήκη και το αποτέλεσμα ήταν υπερβολικό», είπε ο κ. Μπράουν. «Λες και έβλεπες κάποιο σκηνικό από τους Πειρατές της Καραϊβικής ή κάτι τέτοιο».

Ο Νταν Μπράουν δεν έχει πολλά κοινά στοιχεία με τον Έντμοντ Κιρς, τον μελλοντολόγο και επιχειρηματία που εμφανίζεται στο τελευταίο του μυθιστόρημα, όμως έχουν το ίδιο αυτοκίνητο: ένα Tesla Model X, η φθηνότερη έκδοση του οποίου στοιχίζει γύρω στα 80.000 δολάρια. Μεταξύ άλλων, μπορεί να κινηθεί και να παρκάρει μόνο του.

Ο ιδιοκτήτης του δείχνει κάπως σαστισμένος που έχει στην κατοχή του ένα τόσο σπάνιο αντικείμενο. «Δεν είμαι άνθρωπος που ασχολείται με τα αυτοκίνητα», είπε. «Τρία χρόνια αφότου κυκλοφόρησε ο Κώδικας Da Vinci, εξακολουθούσα να έχω το παλιό, σκουριασμένο Volvo μου. Κι οι άνθρωποι με ρωτούσαν: “Γιατί δεν έχεις μια Maserati;” Δε μου είχε περάσει καν από το μυαλό. Δεν αποτελούσε προτεραιότητα για εμένα. Απλά δε με απασχολούσε».

Στην πορεία, αγόρασε ένα υβριδικό Lexus SUV, και στη συνέχεια ένα σπορ Tesla, πράγμα που δεν του καθόταν καλά.

«Αισθανόμουν αφύσικα», είπε. «Είχα την αίσθηση ότι έπρεπε να φοράω και μια χρυσή αλυσίδα ή να αφήσω αλογοουρά ή κάτι τέτοιο. Το συγκεκριμένο είναι κατά κάποιον τρόπο το φορτηγάκι των Tesla».

Καθίσαμε μαζί στο αυτοκίνητο, το οποίο πράγματι έφερνε ελαφρώς σε φορτηγάκι, μέχρι τη στιγμή που επιτάχυνε από τα 0 στα 100 χιλιόμετρα σε κάτι λιγότερο από τρία δευτερόλεπτα, διανύοντας τον (όχι ιδιαίτερα μακρύ) δρόμο που έβγαζε στον κεντρικό, και αργότερα άλλαξε μόνο του λωρίδα ενώ κινούμασταν στον αυτοκινητόδρομο.

Κατευθυνόμασταν στο Έξετερ, όπου ο κ. Μπράουν θα παρευρισκόταν σε μια εκδήλωση προς τιμήν της μητέρας του, η οποία πέθανε πριν από μερικούς μήνες. (Το Origin είναι αφιερωμένο σε εκείνη.) Ο κ. Μπράουν δηλώνει πως ο πατέρας του, στα 81 του χρόνια πλέον, ήταν εκείνος που του ενέπνευσε την αγάπη για την επιστήμη, τα μαθηματικά και τους γρίφους που οξύνουν τον νου, και η μητέρα του, η οποία ήταν θρησκευόμενη αλλά στην πορεία απογοητεύτηκε από τα πολιτικά παιχνίδια μέσα στους κόλπους της εκκλησίας, ήταν εκείνη που του ενστάλαξε το δέος απέναντι στα μυστήρια του κόσμου μας.

Παρότι ο ίδιος τάσσεται σαφώς υπέρ της επιστήμης, τόσο στις συζητήσεις του όσο και στα μυθιστορήματά του, δεν μπορεί να απορρίψει πλήρως την πιθανότητα να υπάρχει και κάτι άλλο στο σύμπαν.

«Πιθανότατα πρόκειται για δική μου πνευματική αδυναμία», ανέφερε, «όμως κάθε φορά που αντικρίζω τα αστέρια σκέφτομαι αν υπάρχει κάτι μεγαλύτερο από εμάς εκεί έξω».

            Συνέντευξη του συγγραφέα στη Sarah Lyall, 30.09.2017 New York Times

Share Button

The Author

Η ομάδα των Εκδόσεων Ψυχογιός

Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Ζήστε την εμπειρία. Εσείς κι εμείς πάντα σ' επαφή!