Η Ελένη Κ. Τσαμαδού γράφει για το νέο της μυθιστόρημα ΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

oi-anemoi-tou-xronou
Share Button

Στην ερώτηση που συχνά τίθεται στους συγγραφείς και η οποία έχει να κάνει με τη γενεσιουργό αιτία ενός βιβλίου, η απάντηση που στερεότυπα δίνω είναι ότι δεν υπάρχουν κανόνες· ούτε μπορώ να πω τι είναι αυτό που κάθε φορά μού γεννά την επιθυμία να γράψω μια ιστορία. Άλλοτε είναι κάτι που είδα, μια εικόνα, ένας τόπος, όπως έγινε, για παράδειγμα, με το βιβλίο μου Οι Θεοί πέθαναν στη Ρώμη, άλλοτε κάτι που άκουσα, όπως έγινε με το Υστερόγραφο ζωής. Γενικά, θα έλεγα πως είναι ένα απροσδιόριστο και απρόβλεπτο ερέθισμα αυτό που φέρνει κάθε φορά στην επιφάνεια ακατέργαστες εμπειρίες και αναμνήσεις, οι οποίες σιγά σιγά, και πολλές φορές άθελά μου, διαμορφώνονται σε ιστορία, με πρόσωπα που ζητούν να βγουν να μιλήσουν μέσα από το γραπτό μου.

9786180111279

Το τελευταίο μου μυθιστόρημα ΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, που θα εκδοθεί, αν όλα πάνε καλά, τον Νοέμβριο, γεννήθηκε χωρίς καλά καλά να το καταλάβω. Ήταν πριν από τεσσεράμισι περίπου χρόνια −έγραφα τότε τις τελευταίες σελίδες στο Υστερόγραφο ζωής−, όταν σε μια ανάπαυλα «είδα» ξαφνικά, ζωντανά, σαν να έβλεπα κινηματογραφική ταινία, μια έντονη εικόνα: Σε ένα κλειστό δωμάτιο μια γυναίκα, όρθια μπροστά σε έναν αργαλειό, διαπληκτιζόταν με έναν δυνατό άντρα, ενώ πίσω από την κλειστή πόρτα ένα τρομαγμένο κορίτσι και μια γριά άκουγαν τους διαπληκτισμούς, τις φωνές του άντρα και τις παρακλήσεις της γυναίκας.

Ο σπόρος είχε πέσει. Ένα καινούργιο μυθιστόρημα ετοιμαζόταν να κυοφορηθεί.

Ήθελα να μάθω περισσότερα για τη γυναίκα και τον άντρα, αλλά και για το κορίτσι πίσω από την πόρτα. Ποιοι ήταν; Πού βρίσκονταν; Σε ποια εποχή ζούσαν;

Οι απαντήσεις ήρθαν μόνες τους, από τη στιγμή που άφηνα για λίγο στην άκρη το Υστερόγραφο ζωής και άρχιζα να γράφω αυτό που νόμιζα τότε πρώτο κεφάλαιο του νέου μυθιστορήματος.

Ο χώρος πρώτα: Νοτιοδυτική Πελοπόννησος, Αρκαδιά – σήμερα, Κυπαρισσία.

Ο χρόνος: Οι τελευταίοι χρόνοι της Φραγκοκρατίας.

Οι ήρωες: Η γυναίκα, μάλλον Ελληνίδα, Γραική, όπως τις έλεγαν τότε· ο άντρας, τυχοδιώκτης, πειρατής· και το κορίτσι, κόρη της γυναίκας και του εραστή της, του τελευταίου Φράγκου πρίγκιπα.

Από κει και πέρα η ιστορία πήρε τον δρόμο της. Σαν κάποιος να μου υπαγόρευε, και εγώ έγραφα. Έδωσα στους ήρωες και στις ηρωίδες μου ονόματα που στη συνέχεια αποδείχθηκαν υπαρκτά, και τους έβαλα να κινούνται σε αυτή την ιδιαίτερα ταραγμένη και σημαντική περίοδο της ιστορίας μας: Όταν τελειώνει η Φραγκοκρατία και μεσολαβεί μία περίοδος φωτεινής αναλαμπής, η Παλαιολόγεια Αναγέννηση στον Μυστρά, για να επακολουθήσει, όμως, η διάψευση του ονείρου να ανασυσταθεί η Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Η ιστορία φτάνει μέχρι το τραγικό τέλος μπροστά στα τείχη της Βασιλεύουσας, στην Κερκόπορτα, που θα πέσει ο τελευταίος αυτοκράτορας, και θα γεννηθεί ο θρύλος του Μαρμαρωμένου Βασιλιά· και ο σταυρός θα κατέβει από την Αγία Σοφία για ν’ ανατείλει το μισοφέγγαρο.

Ήθελα, όμως, να συνδέσω το βιβλίο και με το σήμερα. Κάποια στοιχεία είναι κοινά − η Ιστορία, ευτυχώς ή δυστυχώς, επαναλαμβάνεται· ή μήπως ο χρόνος είναι έννοια σχετική; Τι λένε γι’ αυτό οι οπαδοί της κβαντικής θεωρίας;

Μη σας μπερδεύω. Δεν έγραψα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας· κάποιους προβληματισμούς μόνο θέτω, ακροθιγώς. Το βιβλίο κάλλιστα μπορεί να χαρακτηριστεί «ιστορικό μυθιστόρημα».

Δεν ήταν, όμως, εύκολο να γραφεί. Έπρεπε μέσα στον ιστορικό χρόνο να χωρέσει η ιστορία της Ανέζας, του κοριτσιού πίσω από την πόρτα, και του Αλέξιου Χρυσοβέργη, φίλου του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, του τελευταίου Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Κάτι τέτοιο προϋπέθετε μεγάλη έρευνα, γι’ αυτό και μου πήρε τόσον χρόνο να τελειώσει.

Πιστεύω ότι ο συγγραφέας δεν έχει το δικαίωμα να παραποιεί την Ιστορία χάριν της μυθοπλασίας. Εκείνο, όμως, που συνεχώς διαπίστωνα όσο προχωρούσα στην έρευνά μου ήταν πως κάποια γεγονότα και πρόσωπα που εγώ είχα φανταστεί είχαν στην πραγματικότητα υπάρξει, και τα παθήματά τους ήταν αληθινά. Η πρώτη μου έκπληξη ήταν όταν βρήκα στο Χρονικό του Φραντζή να αναφέρεται το επώνυμο της ηρωίδας μου. Φυσικά, δεν ήταν αυτή η μόνη έκπληξή μου, όπως θα δείτε στην πλοκή του βιβλίου.

Ήδη ανέφερα ότι ο τρόπος που γεννιέται ένα μυθιστόρημα είναι μυστηριώδης και μοιάζει κάπως, όπως είπε και ο συγγραφέας Γιώργος Θεοτοκάς, με τη σύλληψη και τη γέννηση ενός ανθρώπου.

Ελπίζω να σας άνοιξα την όρεξη και εύχομαι να διαβάσετε το βιβλίο μου ΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, όταν με το καλό εκδοθεί, και να το αγαπήσετε όπως εγώ, που το αγάπησα και το αγαπώ σαν όλα τα παιδιά μου, που είναι τα βιβλία μου.


Λίγα λόγια για το βιβλίο


1453, 1999. Δύο χρονολογίες-ορόσημα. Η πρώτη σηματοδοτεί το τέλος μιας χιλιόχρονης αυτοκρατορίας, η δεύτερη το τέλος μιας χιλιετίας.

Στην Αθήνα τού σήμερα ένας δικηγόρος ακολουθεί μια μυστηριώδη καλόγρια στην πορεία της πίσω στον χρόνο και στον χώρο∙ στην Πελοπόννησο των Φράγκων και των Βυζαντινών Δεσποτών, στα σκαλαβοπάζαρα της Μπαρμπαριάς και στην Κωνσταντινούπολη του τέλους.

Παράλληλες ζωές και ιστορίες. Άρχοντες και τυχοδιώκτες, πειρατές και σκλάβοι, γυναίκες τρυφερές και πολεμιστές, σοφοί και ιερωμένοι, πατριώτες και προδότες. Έρωτες χωρίς αύριο. Χαμένα όνειρα και πατρίδες. Το ξύπνημα της ελληνικής συνείδησης, η πρώιμη αναγέννηση στον Μυστρά και η μεταλαμπάδευση της αρχαίας σοφίας στη Δύση. Όλα μπλεγμένα και δεμένα με αόρατες κλωστές στον αργαλειό του χρόνου.

Τι είναι αυτό που συνδέει την Κλαίρη της νιότης, την Ανέζα των Φράγκων, Αγνή των Ελλήνων, με την αλλόκοτη καλόγρια που θέλει να γυρίσει τον χρόνο πίσω για να αλλάξει τον ρου της Ιστορίας; Και ο δικηγόρος; Τι θα κάνει; Θα θελήσει να γυρίσει και αυτός τον χρόνο και ν’ αλλάξει κάποιες παλαιότερες αποφάσεις του ή θα επιλέξει να αφήσει τους ανέμους του χρόνου να σκορπίσουν το παρελθόν σαν φύλλα φθινοπώρου;

Ένα ιστορικό μυθιστόρημα γραμμένο με σεβασμό στην Ιστορία, που θα αγαπηθεί και θα συγκινήσει με τις αναφορές σε γνωστές και άγνωστες πτυχές της.

Share Button

The Author

Ελένη Τσαμαδού

Η ΕΛΕΝΗ Κ. ΤΣΑΜΑΔΟΥ σπούδασε νομικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, καθώς και International Legal Studies στο American University, Washington College of Law. Σταδιοδρόμησε ως δικηγόρος στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος από το 1966 μέχρι το 2000, οπότε αποχώρησε με τον ανώτατο βαθμό ιεραρχίας. Ασχολήθηκε κυρίως με θέματα Διεθνών Συναλλαγών και Ιδιωτικοποιήσεων. Τα έτη 2000-2004 εργάστηκε ως ειδική σύμβουλος σε νομικά θέματα των Υπουργών Ανάπτυξης, και Οικονομίας και Οικονομικών. Είναι παντρεμένη και έχει δύο κόρες. Από τις Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ κυκλοφορούν επίσης τα μυθιστορήματά της ΟΙ ΘΕΟΙ ΠΕΘΑΝΑΝ ΣΤΗ ΡΩΜΗ, το οποίο έχει μεταφραστεί στα γερμανικά με τον τίτλο EIN KÖNIGREICH FÜR EIN GRAB, Η ΕΤΑΙΡΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΜΥΣΤΙΚΩΝ, ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ, Ο ΕΠΙΣΚΕΠΤΗΣ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ, ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ ΖΩΗΣ και ΟΙ ΑΝΕΜΟΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ.