Monthly Archives: August 2017

Πάλη του καλού με το κακό στο σκότος του Αρκτικού

Σκοτεινός Αρκτικός (Ίαν ΜακΓκουάιρ, Εκδόσεις Ψυχογιός)

ΠΗΓΗ: naftemporiki.gr – ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΚΟΥΛΟΥΒΑΡΗΣ

Ο «Σκοτεινός Αρκτικός», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός -σε εξαίρετη, απόκοσμα ρεαλιστική μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα-, είναι το δεύτερο μυθιστόρημα του Ίαν ΜακΓκουάιρ. Το 2016, το βιβλίο ήταν υποψήφιο για το βραβείο Booker, ενώ την ίδια χρονιά ψηφίστηκε από τους «New York Times» ανάμεσα στα δέκα καλύτερα του έτους.

Από το πρώτο κεφάλαιο αναδύονται η βιαιότητα, ο ζόφος, η σκοτεινιά και με βεβαιότητα συνειδητοποιεί ο αναγνώστης ότι αυτά θα είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της ιστορίας. Και κάπως έτσι, πριν καλά καλά το καταλάβει, ο Ίαν ΜακΓκουάιρ τον έχει επιβιβάσει στο φαλαινοθηρικό Volunteer που ξεκινά από το Γιόρκσερ για τα νερά του Αρκτικού Κύκλου -ένα ταξίδι στον πυρήνα του σκότους.

Σκοτεινός Αρκτικός

Ο Σκοτεινός Αρκτικός είναι ο τόπος των φαλαινών και το μυθιστόρημα στήνεται με φόντο τη φαλαινοθηρία. Είναι τέλη της δεκαετίας του 1850 και η βιομηχανία που έχει στηθεί γύρω από το εμπόριο του λαδιού φάλαινας αρχίζει να δίνει τη θέση της στο πετρέλαιο, τον άνθρακα, το αέριο. Οι ιδιοκτήτες των φαλαινοθηρικών, αν και υπάρχουν ακόμα φάλαινες, απειλούνται με αφανισμό –μόνο οι πιο αδίστακτοι και εύστροφοι θα επιβιώσουν.

Την αυλαία της ιστορίας ανοίγει ο φαλαινοθήρας Χένρι Ντραξ, που σαλπάρει τα χαράματα με το Volunteer. Τον συναντάμε στα τελευταία του στεριανά βήματα. Μέσα σε λίγες σελίδες, σκοτώνει έναν νησιώτη από τα Σέτλαντ –τον συναντά τυχαία σε ένα μπαρ και ο νησιώτης κάνει το λάθος… να αρνηθεί να τον κεράσει δεύτερο ποτό. Λίγο αργότερα, χτυπά μέχρι θανάτου –και δεν διστάζει κατόπιν να βιάσει- έναν μικρό νέγρο, γιατί νομίζει πως θέλει να τον παρασύρει σε κάποια παγίδα. Γροθιά στο στομάχι η σχετική περιγραφή που καταλήγει: «…Ο Ντραξ περνάει σβέλτα από τη μια κίνηση στην άλλη: τη μια ενέργεια ν’ ακολουθεί την άλλη, με απάθεια και ακρίβεια, σαν μηχανή, αλλά όχι μηχανικά. Γραπώνει τον κόσμο σαν σκύλος που δαγκώνει κόκαλο – τίποτα δεν είναι ασαφές γι’ αυτόν, τίποτα δεν διαφεύγει από τις άγριες και δυσοίωνες ορέξεις του. Αυτό που ήταν ο μικρός νέγρος έχει πλέον εξαφανιστεί, έχει χαθεί εντελώς, και κάτι άλλο, τελείως διαφορετικό έχει παρουσιαστεί στη θέση του. Η αυλή έχει γίνει ένας τόπος μοχθηρής μαγείας, μεταμορφώσεων βουτηγμένων στο αίμα, και ο Χένρι Ντραξ είναι ο άγριος, ο ανόσιος σχεδιαστής της».

Ίαν ΜακΓκουάιρ

Ο Χένρι Ντραξ επιβιβάζεται στο Volunteer και, καθώς είναι βέβαιο πως θα παραμείνει ο ίδιος που ήταν στη στεριά, αυτό από μόνο του χαρτογραφεί μπελάδες στη ρότα του πλοίου.

Το πλήρωμα σχηματίζεται τυχαία από άνδρες που έχουν ως κίνητρο τη χρηματική αμοιβή ή που προσπαθούν να απομακρυνθούν από το παρελθόν τους. Ανάμεσά τους ο Πάτρικ Σάμνερ, πρώην στρατιωτικός χειρουργός, άφραγκος και με φήμη αμαυρωμένη, αποπλέει ως γιατρός του πλοίου. Στην Ινδία, στη διάρκεια της πολιορκίας του Δελχί, είδε πόσο χαμηλά μπορεί να πέσει ο άνθρωπος, και τώρα αναζητά προσωρινή ανακούφιση. Ωστόσο, είναι δύσκολο να τη βρει με τον Ντραξ να συμπεριλαμβάνεται στα μέλη του πληρώματος. Οι δυο τους θα αναμετρηθούν σε μια σφοδρή αντιπαράθεση με φόντο τα μαύρα νερά και το παγωμένο σκότος του αρκτικού χειμώνα, και η αναμέτρησή τους  θα είναι μια πάλη του καλού με το κακό.

Ιδιοκτήτης του φαλαινοθηρικού είναι ο Μπάξτερ και καπετάνιος του  ο Μπράουνλι. Ο τελευταίος υπήρξε και καπετάνιος του Percival. Ένας ζητιάνος, ενημερώνει σχετικά τον Σάμνερ.

Φαλαινοθηρικό του 19ου αιώνα

«“Έγινε σπιρτόξυλα από ένα παγόβουνο”, λέει. “Πάνε τρία χρόνια τώρα. Τ’ αμπάρια του ήταν γεμάτα λίπος φάλαινας, και δε γλίτωσαν ούτε ένα βαρέλι. Ούτε κομματάκι. Οχτώ άντρες πνίγηκαν και άλλοι δέκα πέθαναν από το κρύο, και κανένας απ’ όσους έζησαν δεν έβγαλε δεκάρα τσακιστή”.
“Ακούγεται σαν κακοτυχία. Θα μπορούσε να συμβεί στον καθένα”.
“Συνέβη στον Μπράουνλι όμως, σε κανέναν άλλο. Κι ένας καπετάνιος τόσο γαμημένα άτυχος δε βρίσκει συχνά άλλο πλοίο”.»

Ωστόσο, ο Μπάξτερ εμπιστεύτηκε το Volunteer στον Μπράουνλι.  Και, κάπως έτσι, το Volunteer γίνεται ένα πλοίο άτυχο, που έλκει εξίσου άτυχους και ίσως απεγνωσμένους  άντρες. Και από την αρχή, μοιάζει να ξεκινά το ταξίδι με σάπιο σκαρί.

Το βιβλίο εστιάζει στη σχέση του ανθρώπου με την άγρια όψη της φύσης αλλά και στις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους. Όταν οι καταστάσεις δυσκολεύουν, οι άγριοι άντρες του πληρώματος δεν είναι τίποτα παρά ανίσχυρα έρμαια στις αποφάσεις της Αρκτικής. Φάλαινες κατακρεουργούνται, άντρες εξαπατούν ο ένας τον άλλο, αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό, και πάγοι συνθλίβουν τα πάντα στο πέρασμά τους –πλοία, κορμιά, ψυχές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ο ΜακΓκουάιρ δημιουργεί μια ιστορία σκότους μα αυτό που, κυρίως, δημιουργεί είναι μια αξεπέραστη ιστορία ανθρωπιάς.

Συναντηθείτε με τους αγαπημένους σας συγγραφείς στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο

46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Οι συγγραφείς των Εκδόσεων Ψυχογιός στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Οι συγγραφείς των Εκδόσεων Ψυχογιός στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο

Το Φεστιβάλ Βιβλίου είναι ένας θεσμός που για πολλές δεκαετίες πλουτίζει την πολιτιστική ζωή της Αθήνας.

Το 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου θα λάβει χώρα και φέτος στον όμορφο κήπο του Ζαππείου, καθημερινά από 1 έως 17 Σεπτεμβρίου 2017.

ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
Δευτέρα έως Πέμπτη: 18:00-22:30
Παρασκευή & Σάββατο: 18:00-23:00
Κυριακή: 10:30-15:00 & 18:00-22:30

Σας περιμένουμε στο περίπτερό μας Νο 67-73 μαζί με τους συγγραφείς μας για να γνωριστούμε, να συζητήσουμε και να μοιραστούμε τα αγαπημένα μας βιβλία!

Το κεντρικό αφιέρωμα της φετινής διοργάνωσης είναι «Βιβλίο-Θέατρο-Κινηματογράφος» – τρεις μορφές τέχνης που για χρόνια αλληλεπιδρούν δημιουργικά, και από αυτή τη σχέση εξελίσσονται χαρίζοντάς μας μοναδικά έργα.

Και φέτος η καρδιά του πολιτισμού χτυπάει στο Ζάππειο!

Μάνος Σφακιανάκης, Βέρα Αθανασίου, Μαρία Τζιρίτα, Σοφία Κομηνέα, Ανδρέας Γιβάνος στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Νικόλ-Άννα Μανιάτη, Πηνελόπη Κουρτζή, Κλαίρη Θεοδώρου στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Ισμήνη Μπάρακλη, Μαρία Ρουσάκη, Μένιος Σακελλαρόπουλος στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Γιάννης Καλπούζος, Γιώτα Φώτου, Δήμητρα Ιωάννου στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Στέφανος Δάνδολος, Βαγγέλης Μπέκας, Πέννυ Παπαδάκη στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Αργυρώ Μαργαρίτη, Τέσυ Μπάιλα, Λένα Μαντά στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
Θάνος Κονδύλης, Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη στο 46ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο
46-Zappeio-Book-Festival-2017_poster

Τι ακριβώς μου αρέσει στα μαθηματικά;

1Q84 του Χαρούκι Μουρακάμι από τις Εκδόσεις Ψυχογιός

📖 Διαβάζουμε απόσπασμα από το βιβλίο 1Q84 του Χαρούκι Μουρακάμι:

«Τι ακριβώς μου αρέσει στα μαθηματικά με ρώτησες, ε;» Ο Τένγκο πιάστηκε από την ερώτηση μπας και κατάφερνε να τραβήξει τα μάτια του από το στήθος και από τα δάχτυλά της. «Τα μαθηματικά λοιπόν είναι σαν το τρεχούμενο νερό. Αναμφίβολα, έχουν και μπόλικη δύσκολη θεωρία, η βασική λογική τους όμως είναι απλούστατη. Όπως το νερό που τρέχει από το ψηλότερο στο χαμηλότερο σημείο, διανύοντας τη μικρότερη απόσταση, έτσι και οι αριθμοί ρέουν προς μία μόνο κατεύθυνση. Αν τα παρατηρήσεις καλά, η ροή τους σου αποκαλύπτει τα πάντα. Εσύ δεν κάνεις τίποτα, μόνο κάθεσαι και παρατηρείς. Συγκεντρώνεσαι, έχεις τα μάτια σου ανοιχτά και οι αριθμοί σιγά σιγά σου τα φανερώνουν όλα. Μόνο από τα μαθηματικά έχω νιώσει τέτοια τρυφερότητα στη ζωή μου».

Η Φουκαέρι το σκέφτηκε για λίγο.

«Γιατί γραφείς μυθιστορήματα», ρώτησε με την ανέκφραστη φωνή της.

Ο Τένγκο μετέτρεψε την ερώτηση σε μεγαλύτερες προτάσεις: «Εννοείς γιατί ενώ μ’ αρέσουν τόσο τα μαθηματικά, κάθομαι και γράφω μυθιστορήματα; Γιατί δεν ασχολούμαι μόνο με τα μαθηματικά;»

Η Φουκαέρι έγνεψε καταφατικά.

«Χμ. Η πραγματική ζωή διαφέρει από τα μαθηματικά. Τα πράγματα στη ζωή δε διανύουν πάντα τη μικρότερη απόσταση. Τα μαθηματικά είναι, πώς να το πω, παραείναι κοντά στη φύση. Τα βλέπω σαν ένα όμορφο τοπίο. Απλώς είναι εκεί. Δε χρειάζεται να τα αντικαταστήσεις με κάτι άλλο. Γι’ αυτό και όταν μπαίνω στον κόσμο των μαθηματικών, νιώθω σαν να γίνομαι ολοένα και πιο διάφανος. Πολλές φορές αυτό με τρομάζει».

Η Φουκαέρι συνέχισε να κοιτάζει τον Τένγκο κατάματα, σαν να είχε κολλήσει το μουτράκι της σε μια τζαμαρία και κοίταζε το εσωτερικό ενός άδειου σπιτιού.

Ο Τένγκο συνέχισε: «Όταν γράφω μια ιστορία, χρησιμοποιώ λέξεις για να αντικαταστήσω το τοπίο γύρω μου με κάτι πιο οικείο. Ξαναφτιάχνω το τοπίο από την αρχή δηλαδή. Έτσι, επιβεβαιώνω αδιαμφισβήτητα την ύπαρξή μου μέσα στον κόσμο. Εντελώς διαφορετική διεργασία από εκείνη που ακολουθώ όταν βρίσκομαι στον κόσμο των μαθηματικών».

«Επιβεβαιώνεις την ύπαρξη σου», είπε η Φουκαέρι.

«Όχι πως το έχω καταφέρει», απάντησε ο Τένγκο.

buy_btn_green buy_btn_green buy_btn_green

© φωτογραφίας: summer.chris στο instagram