Τα ΕΛΤΑ τιμούν με γραμματόσημα τους σπουδαίους Νεοέλληνες συγγραφείς

elta_aponnomi
Share Button

Στην αίθουσα εκδηλώσεων της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ), έγινε την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2014, από τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, η παρουσίαση της Αναμνηστικής Σειράς Γραμματοσήμων «Νεοέλληνες Λογοτέχνες-Ποιητές-Πεζογράφοι». Τρεις πεζογράφοι κι ένας ποιητής εικονίζονται στα τέσσερα γραμματόσημα που συνθέτουν την Αναμνηστική Σειρά: Ο Κώστας Βάρναλης, η Διδώ Σωτηρίου, ο Αντώνης Σαμαράκης και ο Στρατής Τσίρκας.

Τέσσερις δημιουργοί που με έντονη τη δωρεά της δημιουργικής πνοής, κατέβαλαν έναν τεράστιο μόχθο ώστε το έργο τους να συνιστά μια γενναιόδωρη κληρονομιά – παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενιές.  Ο συγγραφέας Στέφανος Δάνδολος μίλησε για τη ζωή και σκιαγράφησε το λογοτεχνικό πορτρέτο του κάθε ενός από τους τιμώμενους λογοτέχνες. Για τον Αντώνη Σαμαράκη είπε χαρακτηριστικά: «Δεν υπήρξε απλά ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους και πολυμεταφρασμένους έλληνες συγγραφείς, δεν ήταν απλώς ένας ακόμη καταξιωμένος λογοτέχνης. Ήταν ο κατεξοχήν λογοτέχνης -ανθρωπιστής, ο λογοτέχνης – Άνθρωπος, που ανύψωσε την ελευθερία ως απόλυτο και αναγκαίο ιδεώδες τόσο στο συγγραφικό όσο και στο κοινωνικό του έργο. Το μυθιστόρημά του «Το Λάθος» παραμένει έπειτα από μισόν αιώνα ένα πανανθρώπινο έργο – σύμβολο ενάντια σε κάθε μορφή εξόντωσης από τα ολοκληρωτικά συστήματα»

Στέφανος Δάνδολος ΕΣΗΕΑ

Αντώνης Σαμαράκης

Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1930 ως ποιητής από τις στήλες των περιοδικών “Παιδικός κόσμος” και “Διάπλασις των Παίδων“.

Ακολούθησαν δημοσιεύσεις του στις σελίδες της “Νέας Εστίας” και άλλων περιοδικών, όπως το “Ξεκίνημα“, και τα “Νεοελληνικά Γράμματα“.

Συνεργάστηκε επίσης με το περιοδικό “Ακτίνες” μετά τον πόλεμο του 1940.

Το 1954 εκδόθηκε η πρώτη του συλλογή διηγημάτων με τίτλο Ζητείται ελπίς. Ακολούθησαν πέντε ακόμη βιβλία του, τα οποία γνώρισαν πολλές επανεκδόσεις και μεταφράσεις σε ξένες γλώσσες.

Μετά τη μεταπολίτευση δημοσίευσε κείμενα κοινωνικού και πολιτικού περιεχομένου στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Διηγήματά του έγιναν σενάρια για κινηματογραφικές ταινίες. Ταινία έγινε επίσης “Το λάθος” από τον Peter Fleischmann.

Η πεζογραφία του Αντώνη Σαμαράκη τοποθετείται στο χώρο της κοινωνικής καταγγελίας. Μέσα από τα έργα του προβάλλεται έντονη η αγωνία για την πορεία του σύγχρονου κόσμου,η κοινωνική συνείδηση και η ανθρωπιστική κοσμοθεωρία του συγγραφέα.Η γλώσσα του είναι απλή, χωρίς επιτηδευμένο ύφος, ξεχωρίζει για την πυκνότητα των νοημάτων.

 

Κώστας Βάρναλης

Άριστος τεχνίτης συνεχίζει τις έτοιμες παραδοσιακές φόρμες, προβάλλοντας ένα καινούργιο περιεχόμενο και δίνοντας μια νέα απόχρωση στη γλώσσα του ρεαλισμού και της σάτιρας, καθώς απ’ τη μια σκιαγράφησε την κατάπτωση του αστικού κόσμου και την αθλιότητα των απόκληρων της κοινωνίας, κι απ’ την άλλη εξέφρασε τα αντιπολεμικά κι επαναστατικά του συνθήματα. Γι’ αυτό άλλωστε δεν αισθάνεται την ανάγκη να φύγει από την ως τότε καθιερωμένη στιχουργική, που μιλάει αμεσότερα στις πλατιές μάζες. […]
Η προβολή των κοινωνικών θεμάτων από την ιδεολογική του σκοπιά, η ανάμιξή τους με τη σάτιρα και το ρεαλισμό και η ταυτόχρονη συνύπαρξη του ρεαλισμού με κάποιους λυρικούς και θερμούς ανθρωπιστικούς τόνους, εδραιωμένους σε μια μόνιμα προσγειωμένη αντίληψη ζωής, είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την ιδιαίτερη παρουσία του ποιητή στα γράμματά μας.

Ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μεσοπολεμικής ποίησης και των ελληνικών γραμμάτων εν γένει.

Βαθύς γνώστης της γραπτής παράδοσης και με ιδιαίτερες κοινωνικές ευαισθησίες στάθηκε στο πλευρό του εργαζόμενου λαού.

Το έργο του ξεχώρισε για την ποιητικότητα και τον ευθύ λόγο του. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης, τόσο ως προς την καλλιτεχνική του αξία όσο και ως προς τη ιδεολογική του στάση, για σειρά ποιητών και λογοτεχνών, μεταξύ των οποίων και ο Γιάννης Ρίτσος.

Ο τελευταίος έγραψε για το δάσκαλό του «Ποιητή, σ’ είδαμε πάντα στο πλευρό του λαού μας με σκέψη και με πράξη. Ο λόγος σου σπαθί, νυστέρι και φωτιά που φωτάει και φως που καίει».

Διδώ Σωτηρίου

Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1959 με την έκδοση του μυθιστορήματος “Οι νεκροί περιμένουν”.

Τα επόμενα χρόνια, βιβλία της μεταφράστηκαν σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο της κινείται στα πλαίσια του ρεαλισμού με έντονη την παρουσία του αυτοβιογραφικού στοιχείου και της συναισθηματικής συμμετοχής της συγγραφέως στις περιπέτειες των ηρώων της, ενώ αντλεί τη θεματολογία του από τη μικρασιατική καταστροφή, την περίοδο του εμφυλίου και την μετά τον εμφύλιο περίοδο της ελληνικής ιστορίας.

Με τα “Ματωμένα χώματα”, το εμβληματικό μυθιστόρημά της, η Σωτηρίου εγκαινίασε την πορεία της προς μια γραφή που συνδυάζει τη μυθιστορηματική τεχνική με μια προοπτική εξέτασης των θεμάτων της από ιστορική σκοπιά, πορεία που συνέχισε και στα δύο επόμενα μυθιστορήματά της την “Εντολή”, με θέμα την υπόθεση Μπελογιάννη και το “Κατεδαφιζόμεθα».

Πολυβραβευμένη μυθιστοριογράφος, υπήρξε παράλληλα και σπουδαία δημοσιογράφος,
με μια μεγάλη διαδρομή που ξεκίνησε από το περιοδικό «Νέος Κόσμος της Γυναίκας» στο Παρίσι, εκεί όπου η ίδια συνδέθηκε στενά με κορυφαίες προσωπικότητες όπως ο Ζιντ και ο Μαλρώ, «οι δύο Αντρέ του φωτός» όπως τους αποκαλούσε…
Ενώ στα δημοσιογραφικά της κείμενα κατάφερε να αποτυπώσει τα στοιχεία που την ξεχώριζαν και στο πεζογραφικό της έργο, …δηλαδή την απλότητα, τον ρεαλισμό και τον αδρό δημοτικό της λόγο

Εν κατακλείδι,

Δεν υπήρξε απλά ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους και πολυμεταφρασμένους έλληνες συγγραφείς, δεν ήταν απλώς ένας ακόμη καταξιωμένος λογοτέχνης. Ήταν ο κατεξοχήν λογοτέχνης -ανθρωπιστής, ο λογοτέχνης – Άνθρωπος, που ανύψωσε την ελευθερία ως απόλυτο και αναγκαίο ιδεώδες τόσο στο συγγραφικό όσο και στο κοινωνικό του έργο.
Το μυθιστόρημά του «Το Λάθος» παραμένει έπειτα από μισόν αιώνα ένα πανανθρώπινο έργο – σύμβολο ενάντια σε κάθε μορφή εξόντωσης από τα ολοκληρωτικά συστήματα

Στρατής Τσίρκας

Το καλοκαίρι του 1937 πήρε μέρος ανάμεσα στους Μπέρτολντ Μπρεχτ, Λουί Αραγκόν, Πάμπλο Νερούντα, στο Β’ Διεθνές Συνέδριο των Συγγραφέων για την Υπεράσπιση της Κουλτούρας εναντίον του Πολέμου και του Φασισμού, στο Παρίσι, και έγραψε μαζί με τον Χιούς τον όρκο στον Λόρκα, που προωθήθηκε από τον Λουί Αραγκόν και υπογράφτηκε από σαράντα συγγραφείς.

Από το 1939 ως το 1963 έζησε στην Αλεξάνδρεια και εργάστηκε ως διευθυντής βυρσοδεψείου (έφυγε για λίγους μήνες το 1942 όταν ο Ρόμμελ απείλησε την πόλη).

Το 1943 έγινε καθοδηγητικό στέλεχος του Ελληνικού Απελευθερωτικού Συνδέσμου.

Στην περίοδο αυτή τοποθετείται η γνωριμία του με το Γιώργο Σεφέρη.

Το 1961 διαγράφτηκε από το Κ.Κ.Ε., καθώς αρνήθηκε να αποκηρύξει το έργο του “Η Λέσχη”, που είχε εκδοθεί λίγο νωρίτερα. Το 1963 έφυγε για την Αθήνα, όπου έζησε ως το θάνατό του. Μετά την κήρυξη της δικτατορίας του Παπαδόπουλου έγινε μέλος του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου.

Ο Στρατής Τσίρκας τοποθετείται ανάμεσα στη μεσοπολεμική και μεταπολεμική γενιά της νεοελληνικής πεζογραφίας και το έργο του συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα στις οποίες πήρε ενεργό μέρος.

Η πρώτη του εμφάνιση στο χώρο της λογοτεχνίας σημειώθηκε το 1927 με μεταφράσεις των Μυσσέ, Χάινε και Σίλλερ στα περιοδικά “Μπουκέτο” και “Οικογένεια” και τη δημοσίευση του πρώτου του πεζογραφήματος με τίτλο “Το φεγγάρι” στο περιοδικό “Παναιγυπτία”.

Το 1930 δημοσίευσε το πεζογράφημα “Μεσημεριάτικο” στο περιοδικό “Πρωτοπορία” και το πρώτο του ποίημα, με τίτλο “Pot pouri”, στο περιοδικό “Αλεξανδρινή Τέχνη”.

Το 1937 κυκλοφόρησε την ποιητική συλλογή “Φελλάχοι”, όπου υπέγραψε για πρώτη φορά με το όνομα Στρατής Τσίρκας. Ως το ξέσπασμα του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου ασχολήθηκε με την ποίηση και το διήγημα.

Γνωστός έγινε κυρίως μετά την έκδοση της βιογραφίας “Ο Καβάφης και η εποχή του” και της μυθιστορηματικής τριλογίας “Ακυβέρνητες Πολιτείες”,

Της οποίας οι νεωτερικές τεχνικές γραφής αλλά και οι αντιδογματικές απόψεις (ιδιαίτερα στον πρώτο τόμο) δίχασαν τους κριτικούς και λογοτεχνικούς κύκλους και ξεσήκωσαν θύελλα στο χώρο της αριστερής διανόησης.

Όμως ο Στρατής Τσίρκας ανήκει στους συγγραφείς που ανακαλύπτονται ξανά και ξανά… διότι πέραν της ιδεολογίας και των ιστορικών γεγονότων που χαρακτηρίζουν το έργο του αυτό που ενδιαφέρει τον συγγραφέα είναι οι επιπτώσεις τους στον ψυχισμό και στις συμπεριφορές καθώς οι κραδασμοί της Ιστορίας προκαλούν ψυχικούς κραδασμούς

Share Button

The Author

Η ομάδα των Εκδόσεων Ψυχογιός

Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Ζήστε την εμπειρία. Εσείς κι εμείς πάντα σ' επαφή!