Ρένα Ρώσση Ζαΐρη: «Η κρίση ανάμεσα σε όλα τα στενόχωρα μας έκανε και καλό»

Banner_STHN_AGKALIA_TOY_HLIOY_BLOG_1200X627
Share Button

Κάποιοι θεωρούν το έργο της εμπορικό και περνούν από λεπτή σίτα οποιοδήποτε συγγραφικό έργο ανήκει στην κατηγορία της κουλτούρας.Τελικά υποκουλτούρα και κουλτούρα έχουν διαφορετική έννοια για τον καθένα. Θα δανειστώ τα λόγια του υπεράνω Μίκη Θεοδωράκη σχετικά με το «Άξιον Εστί» και την εκτέλεσή του από το Ρουβά, ο οποίος είπε: «θεωρώ την χειρότερη εκτέλεση πολύ καλύτερη από μια απαγόρευση». Λοιπόν, καλύτερα να υπάρχουν βιβλία που να τα διαβάζει πολύς κόσμος, δεδομένου ότι μόλις το 8% των Ελλήνων διαβάζει, παρά να υπάρχουν βιβλία για λίγους, που σκονίζονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων.

Η Ρένα Ρώσση Ζαΐρη έχει στο ενεργητικό της 10 μυθιστορήματα και πάνω από 150 παιδικά βιβλία και χιλιάδες πιστούς αναγνώστες να την ακολουθούν. Άλλωστε γεννήθηκε μέσα στα βιβλία, διότι ο πατέρας της Νικόλαος Ρώσσης είχε τις ομώνυμες εκδόσεις, και ο παππούς της Ιωάννης Θ. Ρώσσης υπήρξε επιφανής φιλόλογος και συγγραφέας.Η ίδια  εργάστηκε ως υπεύθυνη έκδοσης σε πολλούς εκδοτικούς οίκους. Είναι από τις συγγραφείς που μπορεί να περηφανευτεί για τα βραβεία και τους επαίνους που έχει λάβει.

Για την προσφορά της στην παιδική λογοτεχνία και το μεταφραστικό της έργο έχει τιμηθεί δύο φορές με τον Έπαινο της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς και με το Βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας. Το 2002 το όνομά της ανεγράφη στον Τιμητικό Πίνακα της IBBY (International Board On Books For Young People). Το 2015 της απενεμήθη το Βραβείο Λογοτεχνίας από τον Όμιλο Γυναικών Πειραιά «Εξάλειπτρον» για το συγγραφικό της έργο, σε συνδυασμό με τη μεγάλη απήχησή του και τη διαδραστική της σχέση με τους αναγνώστες της, καθώς και το βραβείο κοινού των βιβλιοπωλείων Public στην κατηγορία «Ο πιο ερωτικός χαρακτήρας», για το μυθιστόρημά της, «Δίδυμα Φεγγάρια».

Το νέο της βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε έχει τον τίτλο «Στην αγκαλιά του ήλιου» και υπόσχεται με τις ανατροπές και τις συμπλοκές να κόψει την ανάσα του αναγνωστικού της κοινού.

Το καινούριο σας βιβλίο είναι ένα ταξίδι στον χωροχρόνο. Πώς καταφέρνετε να παντρεύετε παρελθόν και παρόν σε μια άρτια ιστορία;

Σας ευχαριστώ τόσο πολύ για τα πολύτιμα για μένα λόγια σας. Βασικά ήθελα να καταφέρω να φτάσω «Στην αγκαλιά του ήλιου». Η Κρήτη με ενέπνευσε κι άρχισα να γράφω. Και τότε πίστεψα πως δε θα τελειώσω ποτέ. Όταν καταπιάστηκα με αυτό το κομμάτι της γης, με την τόσο δυνατή ενέργεια, παρασύρθηκα. Τα μάτια μου γέμισαν φως. Μύριζα το δίκταμο, το θυμάρι, το φασκόμηλο, τη ρίγανη, τραγουδούσα κρητικές μαντινάδες.Ήταν εύκολο να ανακαλύψω τον ήλιο σε αυτό το νησί. Μεμιάς παρασύρθηκα, μεμιάς χώθηκα βαθιά στην ιστορία του. Ταξίδεψα μέχρι τη Μάχη της Κρήτης.

Άρχισε τότε να χορεύει παρέα με τις λέξεις και με τους ήρωες αυτό το μυθιστόρημα. Να χορεύει πεντοζάλη. Στο παρελθόν. Σε μια δυνατή αληθινή ερωτική ιστορία, κρυμμένη χρόνια μέσα στο μυαλό μου. Τον έρωτα μιας Αρετούσας κι ενός Ερωτόκριτου. Μιας Κρητικοπούλας κι ενός Γερμανού, σε εκείνα τα πονεμένα, τα δυσβάσταχτα χρόνια.

Αναδημοσίευση από: Orathessaloniki.gr

Και η γραφή μου τραβούσε τον δρόμο της και εγώ συνέχιζα να χορεύω στα μονοπάτια του, παρέα με τις λέξεις και με τους ήρωες. Να χορεύω πεντοζάλη. Στο παρόν.Κι αγκάλιασα μια μπερδεμένη συναισθηματικά ηρωίδα. Που προσπαθεί να πιαστεί από κάπου, από οπουδήποτε. Που σαστίζει μπροστά στη ζωή, παλεύοντας να διαχωρίσει τα όρια ανάμεσα στο καλό και στο κακό. Παρέα της άρχισα να ψάχνω να βρω τις δύσκολες απαντήσεις που γύρευα.

Η Βαλέρια, η ηρωίδα μου, είναι πρώτη χορεύτρια της Λυρικής Σκηνής. Μια από τις πιο ονομαστές της χώρας μας. Αποκούμπι της ζωής της κι ανάσα της μαζί είναι χορός. Μόνο που η Βαλέρια είναι συνάμα και κλέφτρα. Είναι άραγε μια μοντέρνα θηλυκή έκδοση του Ρομπέν των Δασών ή μια απλή κακοποιός;

«Στην αγκαλιά του ήλιου» το παρελθόν μοιάζει να περιμένει τη συνέχειά του. Για να καταφέρει να φτάσει στη Κρήτη  του σήμερα. Μου αρέσει να «παίζω» με τον χωροχρόνο, να κάνω ανατροπές, να ταξιδεύω τους αναγνώστες μου, να τους κόβω την ανάσα!

Ποιός πιστεύετε ότι είναι ο σημαντικότερος «ήλιος» που πρέπει να ζωντανέψουμε στην εποχή της κρίσης;

Μέσα στο μυθιστόρημα προσπάθησα να ζωντανέψω το ψυχολογικό προφίλ της Βαλέριας, της ηρωίδας μου. Προσπάθησα να την αποδώσω έτσι ώστε να μπορεί κάθε αναγνώστης μου μέσα από αυτή την κοπέλα να παρατηρήσει τον εαυτό του, αλλά και τα συναισθήματα που βιώνει καθημερινά.

Τί μπορεί άραγε να συμβεί όταν η καθημερινότητα, οι πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις, μας οδηγούν στην απόγνωση; Ποιά συναισθήματα μπορεί να μας γεννήσει η καθημερινή αδικία;

Η ηρωίδα μου είμαστε εμείς που προσπαθούμε να ζήσουμε με τις συνέπειες των επιλογών μας. Οι επιλογές μας είναι αυτές που μας καθορίζουν. Κι  ο καθένας μόνος του μπορεί να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση: «Ποιος άραγε είναι ο σημαντικότερος ήλιος του, αυτός που πρέπει να ζωντανέψει στην εποχή της κρίσης;». Εγώ την απάντησα αυτή την ερώτηση. Μέσα στο μυθιστόρημά μου. Απομένει στους αναγνώστες μου να δώσουν τις δικές τους απαντήσεις.

Πώς μπορούμε να φωτίσουμε τους σβησμένους ήλιους των ανθρώπων γύρω μας;

Μα φυσικά με τη δύναμη της αγάπης μας. Με το να σεβόμαστε πρώτα απ’ όλα τον εαυτό μας, κάτι που μας οδηγεί στο να σεβόμαστε τους γύρω μας. Με το να παλεύουμε γι’ αυτούς που αγαπούμε, γι’ αυτούς που νοιαζόμαστε. Αλλά και με το κάνουμε πραγματικότητα τα ιδανικά μας. Ο κάθε άνθρωπος όμως επιλέγει διαφορετικό δρόμο και τρόπο να πραγματοποιήσει τους στόχους του. Κι ο κάθε ένας από εμάς έχει μέσα του και το φως και το σκοτάδι.

Για ποιον είστε ο ήλιος του και ποιος είναι ο ήλιος για εσάς;

Ο ήλιος μου είναι τα παιδιά μου, ο άντρας μου, ο κάθε ένας που αγαπώ, ο κάθε ένας που νοιάζομαι, όλοι μα όλοι οι συνεργάτες μου στις εκδόσεις Ψυχογιός. Και φυσικά κάθε αναγνώστης και αναγνώστριά μου. Εύχομαι κι ελπίζω να είμαι κι εγώ ήλιος για όλους αυτούς. Πιστεύω πως είναι αμφίδρομες αυτές οι ηλιόλουστες σχέσεις.

Η Βαλέρια και ο Νικόλας, οι ήρωες του βιβλίου σας, πόσο κοντά και πόσο μακριά βρίσκονται στα όσα επιθυμούν για τη ζωή;

Αχ, βρίσκονται τόσο μα τόσο κοντά. Μόνο που αργούν λίγο να το συνειδητοποιήσουν γιατί ο κάθε ένας διαλέγει διαφορετικό δρόμο για να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Και φυσικά πληρώνει τις επιλογές του. Μην ξεχνάτε όμως πως η Βαλέρια και ο Νικόλας μέσα «Στην αγκαλιά του ήλιου», βιώνουν έναν έρωτα φωτιά!

Γιατί οι ήρωες στα μυθιστορήματα έχουν υπέροχα μάτια, βελούδινη φωνή και ακαταμάχητο χαμόγελο;

Συνήθως οι ήρωές μου και οι ηρωίδες μου είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας. Πάντα μα πάντα αναζητώ κάτι μοναδικό πάνω τους. Κι αυτό μπορεί να είναι τα μάτια τους, η χροιά της φωνής τους…Ο καθένας μας είναι όμορφος με τον δικό του τρόπο. Στην προσπάθειά μου να κάνω τους αναγνώστες μου να αγαπήσουν τον εαυτό τους υπερτονίζω κάποιο χαρακτηριστικό των ηρώων μου. Συχνά οι ηρωίδες μου δεν είναι καθόλου όμορφες, δεν έχουν κανένα ταλέντο, σαν την Άρτεμη στο «Άρωμα Βανίλιας», ένα μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε το 2013 από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Ένα βιβλίο που με στόχο την αυτογνωσία ταξιδεύει στον ίδιο τον εαυτό κάθε γυναίκας, αναζητώντας το μοναδικό της άρωμα.

Μπορεί ένας συγγραφέας να αποφύγει τα κλισέ ή είναι αναπόφευκτο;

Είμαι συγγραφέας μα και παιδαγωγός. Απεχθάνομαι τις ταμπέλες και δε μου αρέσουν τα κλισέ. Οπότε, ναι, γιατί όχι; Μπορούν οι συγγραφείς να τα αποφύγουν. Αν το επιθυμούν φυσικά.

Τα βιβλία αντιγράφουν τη ζωή ή η ζωή τα βιβλία; Μιλάτε για αληθινές ιστορίες που περιγράφετε στο βιβλίο με ανωνυμία και μοιάζουν περισσότερο φανταστικές από ποτέ.

Η ίδια η ζωή είναι ο καλύτερος, ο πιο ευφάνταστος, ο πιο σπουδαίος συγγραφέας. Δεν μπορούμε να τη συγκρίνουμε με κανένα συγγραφέα του κόσμου, ακόμα και με τον πιο αγαπημένο. Φυσικά και τα βιβλία αντιγράφουν τη ζωή. Πίσω από κάθε κλειστή πόρτα κάθε σπιτιού υπάρχουν ιστορίες ζωής που μας κάνουν να μένουμε με το στόμα ανοιχτό, που τις ακούμε και δεν τις πιστεύουμε…

Έχετε γράψει πάνω από 150 παιδικά βιβλία. Ποια πιστεύετε ότι είναι η προσφορά σας στα παιδιά μέσα από τα βιβλία;

Γράφω παιδικά βιβλία γιατί έχω πάθος με τα παιδιά. Γιατί όλη σχεδόν τη ζωή μου την αφιέρωσα και την αφιερώνω σε κείνα. Γράφω ατελείωτα παιδικά βιβλία για να είμαι πάντα κοντά στα παιδιά, κοντά στην παιδική ηλικία, για να ζω και να ξαναζώ τα παιδικά χρόνια, να παραμείνω για πάντα παιδί.

Γράφω και για τα παιδιά, γιατί ύστερα από πολλές σπουδές, ύστερα από πολλά χρόνια εμπειρίας κοντά τους, έχω μάθει να μιλάω τη γλώσσα τους. Μου αρέσει να παίζω μαζί τους, να τα βοηθώ να γίνουν μικροί συγγραφείς, να δημιουργούν το δικό τους παραμύθι κι ύστερα να το ζωντανεύουν με την κίνηση.

Γράφω παιδικά βιβλία για να βοηθήσω τα παιδιά. Γιατί έχω μάθει να τα ακούω προσεκτικά. Κάθε λέξη τους την καταγράφω, κάθε φοβία κι ανασφάλειά τους, γίνεται βιβλίο για να τα βοηθήσει. Οι ήρωές μου έχουν κάτι από εκείνα, οι ήρωές μου είναι εκείνα.

Χρόνια τώρα προσπαθώ να γίνω ένα μαζί τους, προσπαθώ να «διαβάσω» την ψυχή τους, να γράφω βουτώντας στο μελάνι της καρδιάς μου, όπως ακριβώς με δίδαξαν εκείνα.Έχω γράψει κοντά στα εκατόν πενήντα παιδικά βιβλία, που δεν κυκλοφορούν όλα φυσικά, και συνεχίζω.Γιατί τελικά δε γράφω εγώ. Τα παιδιά γράφουν, μέσα από μένα… Εκείνα είναι που μου προσφέρουν τα πάντα.

Τί σημαίνει η επαφή με τα παιδιά για εσάς;

Με μια λέξη: Μαγεία! Τα παιδιά με έμαθαν να γράφω για τους ενήλικες, βουτώντας την πένα μου στο μελάνι της καρδιάς. Με έμαθαν να είμαι αληθινή, να χαίρομαι, να λυπάμαι, να γελάω ακόμα και να κλαίω γράφοντας. Να μη φοβάμαι να ανοιχτώ συγγραφικά. Με έμαθαν όμως να κάνω και «σκανδαλιές». Να γεμίζω ανατροπές κάθε μου μυθιστόρημα, να κόβω ακόμα και την ανάσα του αναγνώστη μου. Να βουτώ στα χρώματα, τα αρώματα, τα συναισθήματα.

Όταν γράφω έχω κάποιον στόχο. Τον υπηρετώ αυτό τον στόχο, προσπαθώντας να φτάσω στη λύτρωση. Η Ρένα των παιδιών βοηθάει τη Ρένα των ενηλίκων και το αντίστροφο. Όσο παράξενο κι αν φαίνεται, είναι κομμάτι του εαυτού μου και τα δύο είδη γραφής.

Σε πολύ μικρή ηλικία χάσατε τη μητέρα σας, και σε συνέντευξή σας είχατε δηλώσει: «Δεν είχα την αγάπη της μάνας και την ψάχνω ακόμη». Πιστεύετε ότι πλέον έχετε βρει τον τρόπο να αναπληρώσετε αυτό το μεγάλο κενό;

Ναι, μέσα από την αγάπη της οικογένειάς μου. Μέσα από τη γραφή και φυσικά μέσα από την αγάπη όλων των αναγνωστών μου.

Συγγραφέας γεννιέσαι ή γίνεσαι; Πιστεύετε ότι οι μεγάλες συγκινήσεις μπορούν να μετατρέψουν έναν απλό άνθρωπο σε συγγραφέα ή ποιητή;

Θα έλεγα το πάθος. Η αγάπη γι’ αυτό που κάνεις. Οι μεγάλες συγκινήσεις δεν μπορούν να μετατρέψουν έναν άνθρωπο σε συγγραφέα ή ποιητή. Το πάθος, η αγάπη για τη γραφή όμως μπορεί. Όταν γράφω βουτάω στην ίδια τη ζωή και τα προβλήματά της, βουτάω όμως και στο όνειρο, στον ίδιο τον παράδεισο…Ένας συγγραφέας χρειάζεται να παρατηρεί τα πάντα γύρω του, να καταγράφει εικόνες, συναισθήματα, λέξεις. Να συνδυάζει τη φαντασία με τις εμπειρίες του, να μπορεί να βιώνει τα συναισθήματα των άλλων, να μην είναι εγωιστής, να ανοίγει την καρδιά και το νου στο κάθε τι, να τα μετουσιώνει με τη γραφή του.

Τα αρνητικά ή τα θετικά συναισθήματα νιώθετε ότι ήταν η κινητήριος δύναμή σας για να γράψετε;

Σίγουρα τα θετικά. Όταν γράφεις, προσφέρεις. Και δεν ξεκινάς με αρνητικά συναισθήματα. Στην πορεία, όταν προσπαθήσεις να ζωντανέψεις ανθρώπινους χαρακτήρες, σίγουρα συνυπάρχουν και τα δύο.

Αν μπορούσατε να ξεχωρίσετε κάποιο από τα έργα σας, αν αυτό ήταν εφικτό, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί;

Ξεχωρίζω το «Αγαπώ θα πει χάνομαι», που εκδόθηκε το 2010, από τις εκδόσεις Ψυχογιός, γιατί ήταν η πρώτη φορά που άφησα ελεύθερη την Ρένα των ενηλίκων να γίνει ένα με τη Ρένα των παιδιών. Ως εκείνη τη στιγμή τα διαχώριζα. Ώσπου δεν άντεξα άλλο κι ελευθερώθηκα. Μίλησα για την αγάπη, την αγάπη που είναι ο μόνος δρόμος στη ζωή μας. Κι αυτή η αγάπη έγινε μπούμερανγκ και ξαναγύρισε σε μένα, μέσα από τον ενθουσιασμό των αναγνωστών μου.

Όμως στ’ αλήθεια πιστεύω πως ένα από τα δυσκολότερα μυθιστορήματα που έχω γράψει ως σήμερα είναι τα «Δίδυμα Φεγγάρια». Γιατί έπρεπε να «μιλήσω» για την αληθινή ιστορία μιας γυναίκας. Μιας γυναίκας που έκανε το μοιραίο λάθος να πουλήσει το ένα της παιδί. Είναι τόσες οι ίντριγκες, τόσες πολλές οι ανατροπές μέσα σε αυτό το μυθιστόρημα. Ήταν βαρύ φορτίο στους ώμους  μου. Κι ένιωθα να κρατώ στα χέρια μου τον μίτο της Αριάδνης, να προσπαθώ να ξεφύγω από έναν λαβύρινθο με βάσανα, χαρές, λάθη, λάθη πολλά…

Τα «Δίδυμα Φεγγάρια» ήταν που με βοήθησαν να προχωρήσω «Στην αγκαλιά του ήλιου». Γιατί η αγάπη του αναγνωστικού κοινού με κάνει να ανταγωνίζομαι τον εαυτό μου. Και κάθε φορά να προσφέρω κάτι παραπάνω, κάθε φορά να προσπαθώ να γράψω το καλύτερό μου μυθιστόρημα.

Ποια ηρωίδα ή ήρωά σας αγαπήσατε περισσότερο και γιατί;

Τους λατρεύω όλους μου τους ήρωες, όλες μου τις ηρωίδες. Σε όλα μου τα μυθιστορήματα. Ακόμα και να μη ταυτίζεται η προσωπικότητά μου μαζί τους, είναι όλοι τους κομμάτι του εαυτού  μου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζω την Ελίνα, από το «Αγαπώ θα πει χάνομαι», τη Μελίνα από το «Κόκκινο κοράλλι» και την Ελισσώ, την πολυαγαπημένη μου Κρητικοπούλα  Ελισσώ, «Στην αγκαλιά του ήλιου».

Οι ξένοι στις διακοπές τους είναι με ένα βιβλίο στο χέρι στην παραλία, στην πισίνα, στη βόλτα τους, στην χαλάρωσή τους. Οι Έλληνες βλέπουμε με καλό μάτι το διάβασμα;

Δυστυχώς μόνο το 8% του ελληνικού λαού διαβάζει. Για να αγαπήσει ο Έλληνας το βιβλίο, πρέπει να μάθει από μικρούλης πόσο σημαντικό είναι το διάβασμα. Το μικρό παιδί μαθαίνει να αγαπάει το βιβλίο μέσω της οικογένειάς του και μέσω του σχολείου του. Πόσο θα ήθελα να διδάξουν οι γονείς στα παιδιά τους να έχουν καθημερινά στην αγκαλιά τους ένα βιβλίο. Το βιβλίο προσφέρει στο παιδί χαρά, το φέρνει σε ουσιαστική επαφή με τον ίδιο το γονέα του. Το παιδί όμως μιμείται κι αν δεν δει το δάσκαλο να «δουλεύει» το βιβλίο στην τάξη, αν δεν δει τους γονείς να διαβάζουν, πώς θα μάθει κι αυτό; Πρέπει να υπάρξουν οργανωμένες βιβλιοθήκες σε κάθε σχολείο, σε κάθε γειτονιά, πρέπει να καλλιεργηθεί η αναγνωστική συμπεριφορά σε κάθε τάξη για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε σωστούς αναγνώστες που σέβονται κι αγαπούν το βιβλίο, που το θεωρούν πιστό τους φίλο.

Κάθε φορά που γεννιέται ένας καινούργιος αναγνώστης στη χώρα μα ς πάντως, πρέπει όλοι να νιώθουμε περήφανοι.

Πώς βλέπετε την Ελλάδα της κρίσης;

Η κρίση ανάμεσα σε όλα τα στενόχωρα μας έκανε και καλό. Μας έφερε πιο κοντά, μας έμαθε να βοηθάμε, μας προέτρεψε να σταματήσουμε να είμαστε ατομικιστές, να προσπαθούμε να φωτίζουμε τους σβησμένους ήλιους των συνανθρώπων μας.Πιστεύω στην Ελλάδα μας, λατρεύω τον λαό μας.Θα δείτε. Θέμα χρόνου είναι. Θα τα καταφέρουμε! Πάντα τα καταφέρνουμε εμείς οι Έλληνες σε όλες τις δυσκολίες!

Ποιό πιστεύετε ότι είναι το δυνατότερο όπλο των ανθρώπων απέναντι στις δυσκολίες της ζωής;

Μα η αγάπη και μόνο η αγάπη. Ο μοναδικός δρόμος της ζωής μας. Για να αγαπήσουμε και να μας αγαπήσουν ερχόμαστε σε αυτή τη ζωή. Αγαπώντας τον εαυτό μας, τον δυναμώνουμε απέναντι σε όλες τις δυσκολίες, αγαπώντας τους άλλους, τους έχουμε σύμμαχούς μας απέναντι σε κάθε κακουχία, σε κάθε πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε.

Θα σας ζητήσω να κάνετε μια ευχή για όλους μας.

Εύχομαι να μη φοβόμαστε να γίνουμε ήλιοι. Ήλιοι για χάρη κάποιων ανθρώπων. Μονάχα έτσι γίνεται πανηγύρι χαράς η ζωή. Μονάχα έτσι φωτίζουμε τους σβησμένους ήλιους των άλλων. Γιατί στις πιο μικρές ευτυχισμένες μας στιγμές, ζούμε ολόκληρη τη ζωή μας. Και γιατί στ’ αλήθεια αξίζει να  κουρνιάζουμε, κάθε μέρα, κάθε λεπτό στην αγκαλιά της αγάπης…

Αναδημοσίευση από: Orathessaloniki.gr
Share Button

The Author

Η ομάδα των Εκδόσεων Ψυχογιός

Όταν κλείνει ένα βιβλίο, ανοίγει ένας κύκλος επικοινωνίας. Ζήστε την εμπειρία. Εσείς κι εμείς πάντα σ' επαφή!