Δεν έχεις διαβάσει ποτέ ρομάντζο στη ζωή σου; Ωρίμασε επιτέλους!

romance_novel
Share Button

Η κατηγορηματική απόρριψη του πιο πολυδιαβασμένου λογοτεχνικού είδους στον κόσμο αποκαλύπτει μάλλον άγνοια παρά πνευματική ανωτερότητα.

Το κείμενο γράφει η Κρίσταν Χίγκινς, συγγραφέας 14 ευπώλητων μυθιστορημάτων που έχουν μεταφραστεί παγκοσμίως σε παραπάνω από 20 γλώσσες. Αναδημοσίευση από το Publishers Weekly.

Πριν από μερικά χρόνια με κάλεσαν σ’ ένα συνέδριο συγγραφής στο Κολέγιο Μάουντ Χολιόουκ. Εκεί παρευρεθήκαμε κάποιοι συγγραφείς ρομαντικών μυθιστορημάτων – εγώ, η Τζούντιθ Άρνολντ και η Λίντα Καρντίλο. Οι υπόλοιποι συγγραφείς ήταν –ως επί το πλείστον– ποιητές και απομνημονευματογράφοι, ενώ υπήρχαν και κάποιοι γνωστοί μυθιστοριογράφοι. Ο κεντρικός ομιλητής ήταν ο Αντρέ Ντουμπούς ΙΙΙ. Στην ομιλία του περιέγραψε τον συνηθισμένο αναγνώστη ρομαντικών μυθιστορημάτων ως «μια γυναίκα που διαβάζει ένα φτηνό ρομάντζο την ίδια ώρα που παρακολουθεί σαπουνόπερες και μασουλάει».

Όταν ήρθε η ώρα των ερωτήσεων, η Τζούντιθ (φίλη μου) ρώτησε τον Ντουμπούς ποιες ήταν οι γνώσεις του αναφορικά με το ρομαντικό μυθιστόρημα. Εκείνος ομολόγησε πως ποτέ στη ζωή του δεν είχε διαβάσει κάποιο βιβλίο της συγκεκριμένης κατηγορίας. Εκείνη του αποκρίθηκε ότι πολλοί άνθρωποι που κατακρίνουν το ρομάντζο δεν έχουν διαβάσει ποτέ ένα από αυτά. Ο Ντουμπούς τής απάντησε ότι τον είχαν απωθήσει τα φτηνιάρικα εξώφυλλά τους με τα αντρικά εκείνα μυώδη μοντέλα, της ζήτησε συγγνώμη και στη συνέχεια… άλλαξε θέμα.

Η Τζούντιθ ήταν γενναία εκείνη τη μέρα. Όπως κι εγώ έχω υπάρξει εξίσου γενναία σε περισσότερες συζητήσεις και συνεντεύξεις απ’ όσες μπορώ να καταμετρήσω. Αλλά πρέπει πλέον να είμαι ειλικρινής: έχω βαρεθεί να υπερασπίζομαι το ρομάντζο. Έχω βαρεθεί να δίνω την ίδια καλοσυνάτη, ανεκτική «θα έπρεπε να το δοκιμάσετε» απάντηση για πολλοστή φορά. Έχω βαρεθεί να ακούω τα ΜΜΕ να χρησιμοποιούν όρους του τύπου «τσόντα για μαμάδες». Επιπλέον έχω βαρεθεί να εξηγώ ότι κι εγώ έχω διαβάσει τα σπουδαία κλασικά έργα λογοτεχνίας κι ότι, ναι, συνεχίζω να τα διαβάζω ακόμα και σήμερα. Έχω βαρεθεί να ακούω να μου λένε πως διαθέτω το ταλέντο να γράψω ένα «αληθινό» βιβλίο.

Αντί να υπερασπίζομαι τα ρομαντικά μυθιστορήματα απέναντι σ’ αυτούς που δεν έχουν διαβάσει ποτέ τους ούτε ένα, θα προτιμούσα να πω: Ωριμάστε επιτέλους! Η κατηγορηματική απόρριψη του πιο πολυδιαβασμένου λογοτεχνικού είδους στον κόσμο αποκαλύπτει μάλλον άγνοια παρά πνευματική ανωτερότητα. Πρόκειται για μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων, κι αυτή δεν έχει χτιστεί πάνω στη μονοτονία και στα κλισέ. Υπάρχει και ευδοκιμεί επειδή οι συγγραφείς ρομαντικών μυθιστορημάτων προσφέρουν στους αναγνώστες τους μια συναισθηματική εμπειρία που καθρεφτίζει κάποιες στοιχειώδεις επιθυμίες για τη ζωή: την απόκτηση ενός σταθερού και στοργικού συντρόφου, την επιθυμία να γίνουμε ο καλύτερος εαυτός μας και την ικανότητα να συγχωρούμε τα λάθη του παρελθόντος και να μαθαίνουμε μέσα από αυτά.

Το ρομάντζο περιλαμβάνει τα λογοτεχνικά είδη της φαντασίας, του θρίλερ, του κωμωδίας, της ιστορίας, του μυστηρίου, της ενηλικίωσης και του αστυνομικού μυθιστορήματος. Η μόνη διαφορά ανάμεσα στο ρομάντζο και σχεδόν σε οποιοδήποτε άλλο μυθιστορηματικό είδος είναι πως υπόσχεται ένα συναισθηματικά ικανοποιητικό τέλος. Αυτό δε με ενοχλεί καθόλου. Δεν πιστεύω πως οι αναγνώστες είναι νωθροί ή ανόητοι επειδή θέλουν να νιώσουν μια ηθική εξύψωση στο τέλος ενός βιβλίου.

tumblr_lsuk49E7Dl1qbuxk3o1_500Υπάρχουν κάποια πολύ κακογραμμένα ρομάντζα εκεί έξω, αυτό είναι αλήθεια. Όπως υπάρχουν και βαρετά αστυνομικά μυθιστορήματα, δυσανάγνωστα λογοτεχνικά έργα και φλύαρα απομνημονεύματα. Τα περισσότερα ρομάντζα, όμως, μιλούν για γυναίκες και άντρες που ασπάζονται τις δυνάμεις και τα πιστεύω τους, που δέχονται να μάθουν από τα λάθη τους και αντιμετωπίζουν με σθένος τα εμπόδια που παρουσιάζονται μπροστά τους. Οι ηρωίδες δε σώζονται από κάποιον ήρωα. Αντίθετα, σώζουν τον εαυτό τους. Οι ηρωίδες είναι ολοκληρωμένες, είτε είναι παντρεμένες είτε όχι. Η πορεία τους δεν καθορίζεται από το πώς θα φτάσουν στα σκαλιά της εκκλησίας, αλλά από την ανάπτυξη και την ωρίμανσή τους ως ανθρώπων, ώστε να κατορθώσουν να έχουν μια επιτυχημένη ζωή για τον εαυτό τους και, ναι, να κατακτήσουν την ευτυχία με έναν αξιοπρεπή, ευγενικό σύντροφο ο οποίος θα τους αξίζει όπως του αξίζουν κι αυτές.

Σ’ εκείνους που, όπως ο Ντουμπούς, αποκλείουν ένα ολόκληρο είδος χωρίς να μπουν καν στον κόπο να ξεφυλλίσουν ένα βιβλίο, λέω το εξής: «Ελάτε να περάσετε λίγο καιρό με μας τους ρομαντζογράφους. Θα εκπλαγείτε. Η κοινότητά μας είναι γεμάτη από λαμπρές γυναίκες (και κάποιους άντρες) – καθηγητές, γιατρούς, δικηγόρους, ανθρώπους διακεκριμένους, με μόρφωση και πείρα. Μερικοί από τους πιο επιτυχημένους συγγραφείς κατορθώνουν όχι μόνο να φέρουν εις πέρας μια καθημερινή εργασία και να συνεισφέρουν στην οικογένειά τους, αλλά έχουν επιπλέον και μια συγγραφική καριέρα. Τα βιβλία μας είναι αληθινά, γεμάτα με ανθρώπινα συναισθήματα. Μιλούν για την πλέον ισχυρή και οικουμενική επιθυμία στη γη – αυτήν του ανήκειν, της αποδοχής, της αγάπης.

Η ενασχόληση με αυτά τα θέματα και η συγγραφή τείνει να κάνει τους συγγραφείς ρομαντικών μυθιστορημάτων χαρούμενους και αισιόδοξους ανθρώπους. Είμαστε μια πολύ σφιχτά δεμένη ομάδα και, τολμώ να πω, διασκεδαστικοί. Μερικοί συγγραφείς του χώρου μας είναι πολυγραφότατοι, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι ξεπετάμε τα βιβλία. Δουλεύουμε το ίδιο σκληρά με οποιονδήποτε συγγραφέα, ενώ γράφουμε για τις ιδιοτροπίες και τις ελπίδες της ανθρώπινης καρδιάς, την πίστη και το θάρρος, την ανεξαρτησία, τη δύναμη και τη συγχώρεση. Τα καλύτερα ρομάντζα απεικονίζουν ψεγαδιασμένους και σύνθετους χαρακτήρες, χαρακτήρες που αγωνίζονται να δημιουργήσουν τη ζωή που θέλουν και στο τέλος το επιτυγχάνουν.

Δεν υπάρχει τίποτα το απλοϊκό ή ευτελές σ’ αυτό ούτε και ακολουθούμε συγκεκριμένες συνταγές. Τα βιβλία μας μπορεί να έχουν ένα χαρούμενο τέλος, αλλά επίσης επιβεβαιώνουν την πίστη στην ανθρωπότητα και κηρύττουν την καλοσύνη και το θάρρος της κοινής, καθημερινής καρδιάς. Κάνουμε τους αναγνώστες μας να γελάσουν, τους κάνουμε να δακρύσουν και επιβεβαιώνουμε την πίστη μας στην απύθμενη δύναμη της αγάπης. Δεν μπορώ να καταλάβω πού είναι το κακό σ’ αυτό.

Η συλλήβδην απαξίωση του ρομαντικού μυθιστορήματος –και των εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων που τα διαβάζουν– είναι μια στάση ανερμάτιστη και στενόμυαλη. Αν είστε κάποιος από αυτούς τους ανθρώπους που δεν έχει διαβάσει ποτέ του κάποιο ρομάντζο, σας προτρέπω να το κάνετε. Ναι, ανταλλάσσονται πολλά φιλιά μέσα στις σελίδες του.

Θα το αντέξετε, όμως. Και, ποιος ξέρει… Μπορεί τελικά να σας αρέσει!

Share Button